Deel 2: De Zoete Smaak van de Koekje van Eigen Deeg
In plaats van in haar tas te graaien naar haar pinpas, wenkte mijn moeder de ober met een kalm en koninklijk handgebaar. De ober, die het hele opzichtige drama van de familie met lede ogen had aangezien, kwam meteen naar de tafel gelopen.
"Kan ik u ergens mee helpen, mevrouw?" vroeg de ober vriendelijk.
Mijn moeder glimlachte breed. "Jazeker. De avond is nog lang niet voorbij! Mijn gasten zijn schijnbaar erg druk bezet buiten, maar ik wil graag nog even nagenieten. Zou u voor mij de dessertkaart willen brengen? En doet u mij maar de duurste portwijn die u in de kelder heeft staan, samen met het luxe grand dessert."
Eleanor, die al half opstond om 'haar man te gaan zoeken', verstijfde op haar stoel. Haar ogen werden zo groot als schoteltjes. Ze had verwacht dat mijn moeder angstig haar portemonnee zou trekken, de rekening met een trillende hand zou pinnen en hevig overstuur naar huis zou gaan. Maar mijn moeder zat erbij alsof ze de koningin van Engeland was, genietend van de sfeer.
"Maar... maar Sylvia," stammelde Eleanor, terwijl het zweet haar ineens op het voorhoofd stond. "We moeten de rekening toch regelen? De anderen wachten buiten..."
"Ach welnee, joh!" zei mijn moeder opgewekt. "Laat ze toch lekker bellen en hun sleutels zoeken. Het is jouw verjaardag! We gaan nog even heerlijk genieten."
Een paar minuten later bracht de ober een prachtig bord vol ambachtelijke chocolade, taartjes en ijs, vergezeld van een zeldzame, oude portwijn. Mijn moeder nam rustig een hapje van het dessert, sloot haar ogen en zei hoorbaar: "Mmm, wat een verrukkelijke smaak. Je wordt maar één keer zestig, nietwaar Eleanor?"
Eleanor zat op hete kolen. Ze keek nerveus naar de deuropening, waar Harold en Sophie door het raam naar binnen stonden te turen. Ze begrepen er niets van. Waarom zat die vrouw daar nog te eten? Waarom was er nog niet afgerekend?
Toen mijn moeder haar glas port tot de laatste druppel had leeggedronken en het bordje helemaal schoon was, depperde ze haar lippen af met een linnen servet. Ze keek op haar horloge en zei: "Zo, dat heeft heerlijk gesmaakt. Tijd om op te ruimen."
Ze draaide zich kalm om naar de ober, die vlakbij stond te wachten.
"Ober," zei mijn moeder met een luide, duidelijke stem die door het halflege restaurant galmde. "Ik heb een heerlijke avond gehad. Wilt u mijn persoonlijke deel van de rekening opmaken? Dus de gegrilde vis, mijn glas water, en dit heerlijke dessert met de portwijn."
Eleanor slipte bijna van haar stoel van verbijstering. "Wát?! Sylvia, wat doe je nu?!"
Mijn moeder negeerde Eleanor volkomen en pakte haar eigen portemonnee uit haar tas. Ze haalde er een strak biljet van vijftig euro en wat los geld uit. "Zo, ober," zei mijn moeder vriendelijk, terwijl ze het geld op het bordje legde. "Dit dekt ruimschoots mijn visje, het dessert én een mooie fooi voor uw uitstekende bediening vanavond."
De ober snapte de situatie in één seconde. Hij pakte het geld van mijn moeder aan met een brede grinkel. "Hartelijk dank, mevrouw. Een hele fijne avond verder!"
Mijn moeder stond op, pakte haar jas en trok haar handschoenen aan. Daarna draaide ze zich om naar de lijkbleke Eleanor, die verstijfd aan tafel zat met een resterende rekening van meer dan dertienhonderd euro voor haar neus.
"Maar... maar Sylvia!" gilde Eleanor met een ingehouden knijpstem. "Je kunt mij hier toch niet zo laten zitten?! Ik heb GEEN GELD bij me! Dat zei ik je toch!"
Mijn moeder boog zich langzaam over de tafel heen, keek Eleanor recht in de ogen aan en zei met een ijzig kalme, vriendelijke stem: "Oh, Eleanor toch. Maak je geen zorgen, lieverd. Het is een prachtig restaurant. Ik weet zeker dat de eigenaar er geen enkel probleem mee heeft als jullie achter in de keuken de afwas staan te doen tot het bedrag is weggewerkt. Of misschien kan Harold zijn luxe auto wel als onderpand achterlaten bij de manager?"
Mijn moeder gaf Eleanor een zacht klopje op haar schouder. "Nog een hele fijne verjaardag gewenst, hoor! En bedankt voor de gezelligheid."
Met haar kop opgetild en een brede glimlach op haar gezicht wandelde mijn moeder het restaurant uit. Buiten liep ze langs Harold en Sophie, die verbaasd bij de auto stonden. "Goedenavond allemaal!" riep mijn moeder vrolijk naar hen. "Eleanor zit binnen op jullie te wachten. Ze heeft jullie hulp heel hard nodig bij de afronding van de verjaardag!"
Mijn moeder stapte in haar eigen kleine autootje en reed rustig naar huis.
Toen ik die nacht in mijn hotelkamer werd wakker gebeld door mijn moeder, kon ze haar lach nauwelijks binnenhouden terwijl ze het verhaal van A tot Z vertelde. Ik lag dubbel van het lachen in mijn bed. Mark, die naast me lag en het verhaal meekreeg, wist niet of hij moest lachen of zich moest schamen voor zijn eigen familie, maar uiteindelijk schoot ook hij in een schaterlach.
Wat er die avond precies in het restaurant is gebeurd nadat mijn moeder wegliep, hebben we nooit tot in het kleinste detail gehoord. Maar via via kwamen we erachter dat Harold met een zwaar geïrriteerd gezicht zijn 'geblokkeerde' creditcard tevoorschijn heeft moeten toveren om te voorkomen dat de restaurantmanager de politie zou bellen. De kaart bleek uiteraard wonderbaarlijk goed te werken.
Sinds die beruchte avond is er iets fundamenteels veranderd binnen de familie. Eleanor heeft nooit meer durven beweren dat ze haar portemonnee vergeten was wanneer mijn moeder in de buurt was. En sterker nog: bij het eerstvolgende familiediner dat we een half jaar later hadden, was Eleanor de allereerste die haar creditcard op tafel legde om de hele rekening voor iedereen te voldoen.
Mijn moeder heeft met haar ijzersterke kalmte en briljante zet niet alleen zichzelf beschermd, maar ook een einde gemaakt aan een jarenlange traditie van gierigheid en profiteergedrag. Het kostte haar slechts een glas port en een dessert, maar het leverde onze familie een onbetaalbaar verhaal op dat nog generaties lang lachend verteld zal worden.
