Volledige overdracht van toezichtverantwoordelijkheden
Waar sommige landen vooral pleiten voor intensievere samenwerking tussen toezichthouders, gaat Nederland verder. Het kabinet streeft naar een volledige overdracht van toezichtverantwoordelijkheden voor instellingen die straks onder het mandaat van ESMA komen te vallen.
Dit betekent dat nationale toezichthouders, zoals de AFM en DNB, blijven samenwerken met ESMA, maar dan alleen voor het toezicht dat op nationaal niveau blijft liggen.
Het voorstel richt zich in het bijzonder op de financiële marktinfrastructuur. Daaronder vallen onder andere belangrijke beurzen en andere handelsplatformen, instellingen die transacties afwikkelen, clearinghuizen, ondernemingen die effecten bewaren en afhandelen, en bepaalde cryptobedrijven. Het plan behelst dus niet dat het volledige toezicht op banken, pensioenfondsen of verzekeraars naar ESMA in Parijs wordt overgeheveld.
Impact op de Nederlandse marktpartijen
De verschuiving kan voor Nederland wel ingrijpende gevolgen hebben. Volgens kabinetsstukken betreft het mogelijk zeven groepen van handelsplatformen, drie instellingen die transacties afwikkelen, en circa vier tot vijf Nederlandse cryptopartijen. Welke specifieke ondernemingen uiteindelijk echt onder rechtstreeks ESMA-toezicht zullen vallen, is nog niet vastgesteld.
De reikwijdte van het voorstel maakt dat Nederland stevig inzet op het versterken van het Europese toezicht, zelfs als de precieze gevolgen voor de nationale toezichthouders nog niet volledig duidelijk zijn. Het kabinet erkent dat de financiële en personele consequenties voor de AFM en DNB “op dit moment nog niet goed te overzien” zijn.
Voorgeschiedenis van de Nederlandse koers
De huidige Nederlandse opstelling komt niet uit het niets. Al aan het begin van dit jaar maakte het kabinet duidelijk te willen inzetten op een uitbreiding van de bevoegdheden van ESMA. Ook toen al steunde Nederland het overhevelen van toezicht van nationale toezichthouders naar ESMA, mits dit “proportioneel is en efficiënt kan worden ingericht”.