Naast het gewone leefgeld kan het COA in bepaalde gevallen noodzakelijke extra kosten vergoeden. Hiervoor gelden voorwaarden. Een bewoner kan dus niet automatisch iedere gemaakte uitgave declareren.
Het kan bijvoorbeeld gaan om reiskosten die direct verband houden met de asielprocedure. Asielzoekers moeten soms naar een gesprek met de IND, een advocaat, een rechtbank, een arts of een andere betrokken organisatie reizen.
Ook reizen voor noodzakelijke medische afspraken of onderwijs kunnen onder voorwaarden worden vergoed. Meestal moet vooraf duidelijk zijn dat de reis noodzakelijk is. Bewoners krijgen op de opvanglocatie informatie over de regels en de manier waarop zij een vergoeding kunnen aanvragen.
Medische zorg tijdens de opvang
Asielzoekers in de COA-opvang hebben toegang tot noodzakelijke medische zorg. Daarvoor bestaat een aparte zorgregeling. Bewoners kunnen onder meer terecht voor huisartsenzorg, noodzakelijke medicijnen en andere medische behandelingen die onder de regeling vallen.
Omdat asielzoekers doorgaans weinig financiële middelen hebben, werkt de betaling anders dan bij de reguliere Nederlandse zorgverzekering. Zij betalen binnen de opvangregeling meestal geen eigen risico zoals veel Nederlandse verzekerden dat kennen.
Op opvanglocaties is informatie beschikbaar over het maken van een afspraak. Bij spoedeisende situaties kan uiteraard direct medische hulp worden ingeschakeld. Ook voor psychische klachten en begeleiding zijn er mogelijkheden, al kunnen wachttijden en beschikbare voorzieningen per regio verschillen.
Onderwijs en begeleiding
Kinderen die in Nederland verblijven, hebben recht op onderwijs. Voor kinderen in de asielopvang wordt daarom gezocht naar een passende school of speciale onderwijsvoorziening. Zij krijgen vaak eerst extra ondersteuning bij het leren van de Nederlandse taal.
Volwassen bewoners ontvangen begeleiding en informatie over de asielprocedure, hun rechten en hun verplichtingen. Ook kunnen zij deelnemen aan activiteiten, taallessen of programma’s die gericht zijn op voorbereiding op hun mogelijke toekomst in Nederland of terugkeer naar het land van herkomst.
Wat verandert er na een verblijfsvergunning?
Wanneer een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt, wordt diegene statushouder. Vanaf dat moment verandert de situatie. Een statushouder wordt gekoppeld aan een gemeente en moet uiteindelijk zelfstandig gaan wonen.
Na verhuizing naar een eigen woning moet de statushouder veel zaken zelf regelen. Daaronder vallen een reguliere zorgverzekering, vaste lasten, energie, boodschappen en gemeentelijke inschrijving. Afhankelijk van inkomen en persoonlijke omstandigheden kan iemand gebruikmaken van dezelfde toeslagen en sociale voorzieningen als andere inwoners die aan de voorwaarden voldoen.
De opvangvoorzieningen voor asielzoekers zijn daarmee vooral gericht op de periode waarin de aanvraag nog wordt behandeld. Het gaat om tijdelijke basiszorg en ondersteuning, niet om onbeperkte financiële voordelen. De precieze hulp verschilt per persoon, opvanglocatie en fase van de procedure.
