Toegegeven: er is een vrijstelling. Nu ruim 26.000 euro per kind. Ook Schimmelpenninck schijnt inmiddels voor een vrijstelling te zijn van ‘kleine erfenissen’. Maar ik vraag me nog steeds af waarom ouders die hun hele leven in blue collar-beroepen gebuffeld hebben en na vijftig jaar hun flat in Schiedam hebben afbetaald, waarmee er twee ton aan de kinderen kan worden nagelaten als ze overlijden, moeten accepteren dat daarvan 50.000 euro naar de Belastingdienst gaat.
Slimme mensen inhuren
Schimmelpenninck is een groot voorstander van erfbelasting en is daar erg vocaal over. Want, zegt de graaf: „Vroeger had je een ongelijke maatschappij waarin de plek waar je wieg stond, bepaalde wat je kansen in het leven waren. Kansengelijkheid is een belangrijke waarde.”
Het is typisch dat iemand van geprivilegieerde afkomst – van adel en generatieslang geld – niet inziet dat juist erfbelasting het van belang maakt waar je wieg staat. Erfbelasting raakt namelijk vooral mensen die bij leven te arm waren om te schenken. Pas na hun dood kunnen ze hun kinderen iets nalaten: dat huis, dat met hard werken en zuinig leven is onderhouden en deels afbetaald is.
Voor rijke mensen is erfbelasting minder erg. Want rijke mensen geven bij leven aan hun kinderen: de studie wordt betaald, het rijbewijs, een tussenjaar, het startkapitaal voor het eerste bedrijf, een bijdrage aan het eerste huis… Bovendien: rijke mensen hebben het geld om slimme mensen in te huren die bedenken hoe ze die erfbelasting zoveel mogelijk omzeilen.
Juist armere mensen, ‘gewone mensen’, hebben vaak geen geld om de studie van hun kind te betalen, laat staan een rijbewijs of een tussenjaar (haha). Noch kunnen ze zich fiscalisten en financiële adviseurs veroorloven.
Voor het eerst geld cadeau
Kinderen uit armere milieus hebben met de erfenis, als hun ouders een koophuis hadden, voor het eerst een ‘meevaller’. Die worden dan eindelijk ook eens ‘gesponsord’. Een leven lang kregen zij minder dan hun leeftijdsgenoten die rijker opgroeiden, maar met de nalatenschap van hun ouders ervaren zij ook eens hoe het is om geld cadeau te krijgen.
Erfbelasting raakt rijke mensen niet. Het raakt gewone mensen en armere mensen. Het raakt de mensen wiens wieg op drie hoog achter stond in Schiedam of in die flat in de Bijlmer (daar stond de mijne). Niet de mensen op dat landgoed van 200 hectare in Twente. Erfbelasting vergroot de tweedeling.
Maar dat begrijpt Sander Schimmelpenninck niet. Dat begrijpen veel mensen met geld niet, ook niet de heren en dames in Den Haag. Omdat zij alleen kunnen filosoferen over wat gewone mensen in de praktijk leven.
