BBB staat daarmee op een bijzonder kruispunt. De partij is door het kabinet niet actief benaderd, maar de premier geeft publiekelijk aan dat hij het gesprek graag ingaat als BBB nu wél bereid is mee te denken. Dat is een opvallende uitnodiging via de persconferentie, in plaats van een directe benadering achter de schermen. Of BBB daarop zal reageren, en zo ja hoe, is op dit moment niet bekend. Een reactie van de partij zelf ontbreekt vooralsnog in de berichtgeving.
Daarbij is het goed te beseffen dat het kabinet hier een bewuste keuze maakt in de communicatie. Door openlijk te zeggen dat de deur openstaat, legt Jetten de bal bij BBB zelf. Als de partij niet reageert, is dat een signaal. Als ze wél reageert, heeft het kabinet een extra onderhandelingspartner zonder dat de premier erom heeft moeten vragen.
Rust voor het land als politiek kompas
De bredere context is belangrijk om de inzet van dit alles te begrijpen. Het minderheidskabinet onder leiding van premier Jetten heeft geen vanzelfsprekende meerderheid in het parlement. Iedere begroting is daarmee een onderhandeling, en iedere stemming in de Eerste Kamer een risico. Dat verklaart waarom het kabinet zo breed mogelijk wil praten: liever meerdere partijen aan boord dan telkens afhankelijk zijn van één specifieke coalitie in de oppositie.
De komende dagen zullen laten zien hoe die gesprekken verlopen. De ontmoetingen met Eerdmans, Klaver, ChristenUnie, 50PLUS en SGP geven een eerste indicatie van de bereidheid in de oppositie om mee te bewegen. Bovendien kan de situatie rond BBB snel veranderen, nu Jetten zijn bereidheid tot overleg publiekelijk heeft uitgesproken.
Wat nu volgt aan de onderhandelingstafel
De begroting die met Prinsjesdag wordt gepresenteerd, vormt het eindpunt van een intensief politiek proces. De gesprekken van komende week zijn in dat opzicht een cruciale tussenstap. Het kabinet hoopt daarmee voldoende steun te vergaren om de plannen door beide Kamers te loodsen. Of BBB uiteindelijk aanschuift, en of de samenwerking met PRO intern bij de VVD verteerbaar is, blijft vooralsnog de grote vraag. Premier Jetten heeft zijn kaarten op tafel gelegd; nu is het aan de oppositie om te reageren.
