Binnen het domein van zoekmachineoptimalisatie, ook wel bekend als SEO (Search Engine Optimization), zijn dit soort misleidende teksten buitengewoon effectief gebleken voor platforms die primair afhankelijk zijn van snelle advertentie-inkomsten. Door strategische trefwoorden en zoektermen zoals ‘prinses Alexia’, ‘verrassende bekentenis’, ‘positief getest’ en ‘nieuws’ met elkaar te combineren, speelt een website naadloos in op de meest populaire en actuele zoekopdrachten van dat moment. Zodra het publiek een dergelijke clickbait-kop op platforms zoals Facebook, Instagram of TikTok voorbij ziet komen, zullen velen van hen onmiddellijk zoekmachines raadplegen om de ontbrekende informatie te achterhalen zonder op verdachte links te hoeven klikken. Dit resulteert vrijwel direct in een enorme piek in het organische zoekverkeer. Commercieel ingestelde webmasters spelen hier gewiekst op in door bliksemsnel lange artikelen te publiceren die deze specifieke zoekwoorden in hoge dichtheid bevatten, zelfs als de inhoud van het artikel uiteindelijk volkomen leeg is en geen nieuwe of schokkende feiten bevat. Dit creëert een zichzelf in stand houdende vicieuze cirkel van virtuele vraag en aanbod in de digitale deeleconomie, waarbij de grens tussen feitelijke, integere nieuwsgaring en de commerciële exploitatie van bekende personen steeds verder vervaagt en dreigt te verdwijnen.
Het specifieke fenomeen waarbij lezers via de koptekst direct worden doorverwezen naar de reactiesectie (“Bekijk de comments voor meer informatie”) dient bovendien een helder dubbel doel voor de uitgever. In de eerste plaats verlengt deze oproep de tijd die een individuele gebruiker op de pagina of in de app doorbrengt. Deze ‘dwell time’ is een van de belangrijkste statistieken voor digitale adverteerders en de algoritmes van grote techbedrijven; hoe langer iemand scrolt en leest, hoe waardevoller de interactie wordt geacht en hoe hoger de inkomsten. In de tweede plaats creëert het een ongecontroleerd platform voor wilde speculatie en discussie tussen gebruikers onderling. In de reactiesectie kunnen individuen hun eigen theorieën delen, wat niet zelden leidt tot verdere verspreiding van volstrekt ongegronde en soms schadelijke geruchten. Een in potentie onschuldige of irrelevante mededeling kan in deze commentaren al snel muteren tot absurde theorieën over het privéleven, de gezondheid of de integriteit van de prinses. De oorspronkelijke publicist wast ondertussen zijn handen in onschuld, met het argument dat zij slechts de aanzet tot het gesprek hebben gegeven en dat de daadwerkelijke, vaak lasterlijke speculaties uitsluitend door de lezers zelf worden geproduceerd. Dit roept fundamentele maatschappelijke en juridische vragen op over de redactionele verantwoordelijkheid van grote platforms voor de schadelijke inhoud die zij indirect, maar bewust faciliteren.
Wanneer we de huidige situatie in een historisch perspectief plaatsen, zien we dat de communicatie over de medische status en het privéleven van leden van het koningshuis altijd aan sterke verandering onderhevig is geweest. In de beginjaren van de twintigste eeuw werden gezondheidskwesties binnen de koninklijke familie veelal systematisch verzwegen of slechts in zeer abstracte, verhullende termen met het publiek gedeeld. Het voornaamste doel hiervan was om het aura van onkreukbaarheid, kracht en stabiliteit rond de constitutionele monarchie te allen tijde te behouden. Pas in de latere decennia, naarmate de samenleving transparanter en mondiger werd, zagen we een verschuiving naar een grotere mate van openheid. Toen prins Claus openlijk kampte met ernstige depressies, werd hierover door het hof relatief eerlijk en direct gecommuniceerd, een beslissing die destijds als bijzonder grensverleggend en moedig werd beschouwd. Ook recentere gezondheidskwesties, zoals de eerdere coronabesmettingen van zowel koning Willem-Alexander als prinses Beatrix, werden door de RVD adequaat, snel en uiterst feitelijk naar buiten gebracht. Deze moderne strategie van proactieve transparantie is er primair op gericht om de wind uit de zeilen te nemen van de altijd op de loer liggende roddelpers en om ongegronde paniek of speculatie te voorkomen. Echter, de ongekende snelheid waarmee gefragmenteerde informatie zich in het huidige socialemediatijdperk verspreidt, maakt het voor de voorlichtingsdiensten complexer dan ooit om de volledige controle over het publieke narratief te behouden, hetgeen de recente clickbait-storm rondom prinses Alexia overtuigend bewijst.
