NSAID's werken door het blokkeren van het enzym cyclo-oxygenase (COX), wat de aanmaak van prostacyclines en prostaglandines remt — de stoffen die pijn en ontsteking in het lichaam veroorzaken. Prostaglandines spelen echter ook een hele belangrijke rol in de nieren: ze zorgen ervoor dat de bloedvaten die naar de nieren leiden wijd openblijven, zodat er voldoende bloedtoevoer is. Wanneer je langdurig of in hoge doseringen NSAID's gebruikt, vernauwen deze bloedvaten zich. De bloedtoevoer naar de nierfilters (de glomeruli) neemt sterk af, wat kan leiden tot acute nierinsufficiëntie of chronische nierschade.
2. Hoge Doseringen Paracetamol
Paracetamol wordt over het algemeen beschouwd als een van de veiligste pijnstillers op de markt. Het heeft bij normaal gebruik volgens de bijsluiter zelden bijwerkingen en tast de maag of de nierdoorbloeding niet aan op de manier zoals NSAID's dat doen.
Het gevaar van paracetamol schuilt echter in overmatig gebruik en chronisch overdoseren. Wanneer paracetamol dagelijks in maximale of overschrijdende doseringen gedurende maanden of jaren wordt ingenomen — vaak in combinatie met andere pijnstillers — kan er een aandoening ontstaan die bekendstaat als analgeticanefropathie. Dit is een vorm van chronische nierschade waarbij het nierweefsel langzaam afsterft en verlittekent. Het combineren van paracetamol met alcohol of NSAID's verhoogt dit risico aanzienlijk.
3. Antibiotica
Antibiotica zijn levensreddende medicijnen die bacteriële infecties bestrijden. Bepaalde groepen antibiotica hebben echter de eigenschap om toxisch te zijn voor de niercellen (nefrotoxisch).
Bekende voorbeelden hiervan zijn aminoglycosiden (zoals gentamicyne en tobramycine), die vaak in ziekenhuizen via een infuus worden toegediend, maar ook veelvoorkomende orale antibiotica zoals fluoroquinolonen (zoals ciprofloxacine) en trimethoprim-sulfamethoxazol. Antibiotica kunnen acute tubulaire necrose veroorzaken, een aandoening waarbij de kleine buisjes in de nieren beschadigd raken, of een acute interstitiële nefritis uitlokken, wat een ernstige allergische ontstekingsreactie in het nierweefsel is. Daarom is het essentieel dat artsen bij het voorschrijven van antibiotica altijd de nierfunctie van de patiënt controleren en de dosering zo nodig aanpassen.
