4. Maagzuurremmers (Protonpompremmers)
Protonpompremmers (PPI's) zoals omeprazol, esomeprazol en pantoprazol worden op grote schaal voorgeschreven bij brandend maagzuur, maagzweren en refluxklachten. Ze zijn tegenwoordig ook eenvoudig zonder recept bij de apotheek of drogist aan te schaffen.
Hoewel ze zeer effectief zijn in het verminderen van maagzuur, hebben langdurige wetenschappelijke studies een duidelijke link aangetoond tussen het jarenlange gebruik van PPI's en een verhoogd risico op chronische nierziekten. PPI's kunnen een acute interstitiële nefritis veroorzaken — een stille ontsteking van de nierbuisjes. Omdat deze ontsteking vaak zonder duidelijke pijnklachten verloopt, ontdekken patiënten de schade pas wanneer de nierfunctie al merkbaar is achteruitgegaan.
5. Bloeddrukverlagers (ACE-Remmers en ARB's)
Dit is een categorie medicijnen waarbij voorzichtigheid en medisch toezicht van cruciaal belang zijn. ACE-remmers (zoals enalapril en lisinopril) en ARB's (zoals losartan en valsartan) worden op grote schaal voorgeschreven voor de behandeling van hoge bloeddruk en hartfalen. Sterker nog: bij patiënten met diabetes worden ze vaak ingezet om de nieren juist te beschermen tegen schade door een te hoge suikerspiegel.
De schaduwzijde ontstaat wanneer de omstandigheden in het lichaam veranderen. ACE-remmers en ARB's veranderen de druk binnenin de filtereenheden van de nier. Als een patiënt ernstig uitgedroogd raakt — bijvoorbeeld door hevige griep, diarree, braken of een hittegolf — of wanneer deze middelen worden gecombineerd met NSAID's en plaspillen, kan de druk in de nierfilters zo ver dalen dat de nierfunctie acuut stilvalt. Dit fenomeen wordt in de medische wereld de 'triple whammy' genoemd.
6. Plaspillen (Diuretica)
Diuretica, in de volksmond plaspillen genoemd (zoals furosemide en hydrochloorthiazide), helpen het lichaam om overtollig vocht en zout via de urine kwijt te raken. Ze worden veel gebruikt bij patiënten met een hoge bloeddruk, nierziekten of hartfalen.
Het risico van plaspillen is dat ze bij een te hoge dosering of onvoldoende vochtinname kunnen leiden tot ernstige uitdroging (dehydratatie). Aangezien de nieren voldoende vocht en bloeddruk nodig hebben om goed te kunnen blijven filteren, leidt een tekort aan lichaamsvocht direct tot een verslechtering van de nierfunctie. Bovendien kunnen plaspillen de elektrolytenbalans (zoals het kalium- en natriumgehalte) in het bloed verstoren, wat extra druk legt op de nieren en het hart.
