In Den Haag tikt de klok deze dagen net wat harder dan normaal. Niet omdat het reces eraan komt of omdat er een debat uit de hand dreigt te lopen, maar omdat de begrotingsgesprekken van het minderheidskabinet maar blijven slepen. En intussen stapelen de verschoven deadlines zich op.
Maandag stond opnieuw in het teken van wachten, schuiven en doorpraten. De ‘begrotingsraad’ – het moment waarop knopen moeten worden doorgehakt – werd wederom verplaatst. Eerst van 11.00 naar 13.00 uur, en later nog eens naar 18.00 uur. Dat klinkt als een praktische aanpassing, maar in politiek Den Haag is het vaak een signaal: er is nog geen deal.
Deadline na deadline, maar geen doorbraak
De partijleiders Rob Jetten (D66), Dilan Yesilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) hervatten maandagochtend de onderhandelingen na een extreem korte nacht. Zondag werd er vrijwel onafgebroken gesproken, tot ruim na 01.00 uur, zonder dat er een akkoord op tafel kwam.
Dat een deadline wordt gemist, gebeurt in Den Haag vaker. Maar als het meerdere keren achter elkaar gebeurt, wijst het meestal op echte inhoudelijke blokkades. En precies daar lijkt het nu op: de partijen komen niet dichter bij elkaar, terwijl de officiële planning juist minder ruimte biedt.
Ook op financiën wordt de rek eruit getrokken
De druk blijft niet beperkt tot de politieke top. Rond het ministerie van Financiën is het volgens ingewijden eveneens alle hens aan dek. Er zou zelfs sprake van zijn geweest dat ambtenaren in de nacht van zondag op maandag op het ministerie moesten blijven slapen om direct te kunnen doorrekenen en aanpassingen te verwerken.
Dat detail zegt veel over hoe laat in het proces nog aan cijfers en teksten wordt gesleuteld. Begrotingen zijn namelijk niet alleen politieke wensenlijstjes; het zijn vooral stapels documenten die juridisch en financieel moeten kloppen. En elke wijziging vraagt een nieuwe ronde rekenwerk.
De officiële klok tikt richting raad van state
De tijdsdruk is niet alleen ongemakkelijk, maar ook praktisch problematisch. De begrotingsstukken moeten officieel uiterlijk maandag naar de Raad van State. Dat is een vaste stap in het proces, waarbij wordt gekeken of plannen uitvoerbaar zijn en juridisch standhouden.
Toch zijn D66, VVD en CDA het onderling nog steeds niet eens over belangrijke onderdelen voor volgend jaar. En hoe langer dat duurt, hoe groter de kans dat er straks last-minute keuzes worden gemaakt die politiek handig lijken, maar later moeilijk uit te leggen zijn.
Box 3 en sociale zekerheid blijven de pijnpunten
De grootste strijd lijkt te spelen rond twee dossiers: de vermogensrendementsheffing in box 3 en de sociale zekerheid. Box 3 gaat over belasting op spaargeld en vermogen. Dat onderwerp ligt al jaren gevoelig, omdat eerdere systemen oneerlijk uitpakten en steeds opnieuw moeten worden gerepareerd.
Daarnaast ligt de sociale zekerheid op tafel, waar in de plannen een forse besparing rondzingt. Juist dat deel raakt direct aan mensen met uitkeringen en aan regelingen die als vangnet dienen. En dat maakt de politieke ruimte om te schuiven ineens heel klein.
