Mr. De Boer was een man van in de zestig met een kaal hoofd en ogen die alles al hadden gezien. Hij luisterde naar mijn verhaal zonder een spier te vertrekken, maakte aantekeningen in een schoolschrift — geen laptop, geen tablet, een schoolschrift — en zei toen: "Laat me het contract zien."
"Welk contract? Ik heb geen contract. Ik wist niet eens dat er een lening was."
"Dan gaan we het opvragen." Hij draaide zijn stoel naar zijn assistente. "Jansen, bel de bank. Lening op naam van mevrouw De Vries, ongeveer twee jaar geleden, veertigduizend euro. We willen het originele aanvraagformulier zien."
Binnen een week — een week waarin Joris me via Sanne dreigende berichten liet bezorgen ("ze maakt alles kapot", "dat kind is gehersenspoeld") en Ilse's advocaat een brief stuurde waarin stond dat de opname "onrechtmatig verkregen" was — lag het formulier op De Boers bureau.
En daar was hij. Mijn handtekening. Of beter: iets wat ervoor door moest gaan.
Ik staarde ernaar tot de letters vervaagden. Het was een redelijke imitatie — de lus van de M, de haal van de J — maar het was niet van mij. Ik ken mijn eigen hand. Ik ken de manier waarop mijn pen weglijdt bij de laatste letter als ik haast heb. Dit was te netjes. Te langzaam getekend. Dit was de handtekening van iemand die hem had nagetekend, zorgvuldig, bang om een fout te maken.
"Hij heeft geoefend," fluisterde ik.
"Waarschijnlijk," zei De Boer. "Mevrouw De Vries, dit is valsheid in geschrifte. Artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht. Daar staat gevangenisstraf op." Hij keek me over zijn bril heen aan. "U begrijpt wat dit betekent? Als u aangifte doet, komt er een strafzaak. Uw ex-man riskeert een celstraf. En uw zoon zal moeten getuigen over hoe hij aan die opname is gekomen."
Mijn keel werd droog. "Sven is tien."
"Ik weet het." De Boer vouwde zijn handen. "Er zijn manieren om kinderen te beschermen in zo'n procedure. Maar ik ga u niets wijsmaken: dit wordt zwaar. Voor u, en voor hem." Hij pauzeerde. "De vraag is: wat wilt u? Wraak? Of gerechtigheid?"
Ik dacht aan Svens gezicht in de tent, aan zijn vermoeidheid, aan zijn vraag of hij het had verpest. "Ik wil dat het stopt," zei ik. "Ik wil dat Joris nooit meer iets van ons kan afpakken. Geen geld, geen rust, geen waarheid. Ik wil dat mijn zoon opgroeit zonder bang te zijn voor zijn eigen vader."
De Boer knikte langzaam. "Dan doen we aangifte. En we vragen volledige voogdij aan. Met dit bewijs — de opname, het contract, de getuigen van de bruiloft — maakt u een zeer sterke kans."
Die avond, toen ik thuiskwam, stond er een auto voor de deur die ik niet kende. En op de stoep, met haar dure jas strak om zich heen getrokken, stond Ilse.
Mijn eerste instinct was om door te rijden. Mijn tweede was om uit te stappen. Ik stapte uit.
"Wat doe je hier?" vroeg ik.
"Ik moet je spreken." Ze keek om zich heen, nerveus, als een inbreker. "Alleen. Zonder advocaten, zonder je vriendin, zonder dat kind."
"Dat kind heeft een naam."
"Weet ik." Ze slikte. "Alsjeblieft, Marjan. Vijf minuten. Daarna zie je me nooit meer."
Ik had nee moeten zeggen. Alles in me zei nee. Maar er was iets in haar ogen — geen berekening dit keer, maar iets wat op angst leek — en ik hoorde mezelf zeggen: "Vijf minuten. In de keuken. De voordeur blijft open."
Ze kwam binnen en ging aan de keukentafel zitten, dezelfde tafel waaraan Sven achttien maanden geleden zijn boterham in soldaten had gesneden terwijl zijn vader met een koffer vertrok. Ze keek om zich heen — naar de afbladderende verf, de oude koelkast met Svens tekeningen erop — en ik zag haar denken: hier heeft hij gewoond. Dit was zijn leven.
"Je gaat aangifte doen," zei ze. Het was geen vraag.
"Ja."
"Doe het niet." Ze keek me aan. "Alsjeblieft. Niet voor hem — voor jezelf. Voor Sven. Weet je wat er gebeurt als dit naar de rechter gaat? Alles komt uit. Alles." Haar stem trilde. "En sommige dingen... sommige dingen zijn erger dan een vervalste handtekening."
Ik ging tegenover haar zitten. "Zoals wat?"
Ze opende haar mond. Sloot hem weer. Buiten hoorde ik een auto wegrijden — Mark? — en Ilse's ogen schoten naar het raam.
"Ik kan dit niet," fluisterde ze. "Niet hier. Niet nu." Ze stond op, haar stoel schrapend over de tegels. "Maar Marjan — als je ooit wilt weten waarom Joris echt is vertrokken, waarom hij echt met me is getrouwd... kom dan naar me toe. Alleen." Ze liep naar de deur en bleef staan. "En vraag je zoon naar het tweede bestand. Vraag hem wat er gebeurt als dat uitkomt."
Toen was ze weg, haar dure parfum achterlatend in mijn goedkope keuken.
Ik stond lang stil. Toen liep ik naar Svens kamer. Hij sliep — of deed alsof. Ik ging op de rand van zijn bed zitten.
"Sven," zei ik zacht. "We moeten praten over dat tweede bestand."
→ Deel 10 — Ilses bekentenis
