Het is weer zover: er circuleert een nieuwe spellingpuzzel op de sociale media die voor flink wat discussie zorgt in de reacties. De opzet van de bovenstaande afbeelding is herkenbaar en strak vormgegeven, met op de achtergrond opengeslagen boeken en schrijfveren. De centrale vraag is direct en uitdagend: "WELK WOORD IS VERKEERD GESPELT?".
Daaronder staan vier blauwe tekstvakken met beruchte struikelwoorden uit de Nederlandse taal: CADEAUTJE, EXISTENTIEEL, ORGINELE en PARALLELLOGRAM.
Veel mensen scrollen hier snel aan voorbij en roepen meteen dat de titel een fout bevat. Maar wie deze specifieke variant goed bestudeert, ontdekt dat de maker deze keer nóg een extra valstrik heeft ingebouwd. Laten we deze taalkundige breinbreker tot op de bodem uitzoeken!
Deel 1: De vier woorden gecontroleerd
Laten we beginnen met een grondige inspectie van de vier woorden in de keuzeblokken. Welke zijn juist en welke bevatten stiekem een fout?
1. CADEAUTJE
-
De herkomst: Dit is een verkleinwoord van het Franse leenwoord cadeau.
-
De spellingregel: In het Nederlands maken we verkleinwoorden van woorden die eindigen op -eau (zoals cadeau, bureau, niveau) door er simpelweg -tje achter te plakken. Hoewel de uitspraak klinkt als "kadootje", blijft de Franse schrijfwijze behouden.
-
De controle: Op het plaatje staat CADEAUTJE. Dit is 100% juist.
2. EXISTENTIEEL
-
De herkomst: Een filosofische term die betrekking heeft op het menselijk bestaan (de existentie).
-
De spellingregel: Dit woord wordt vaak verkeerd geschreven omdat mensen twijfelen tussen een 'c' of een 't', of omdat ze de letters 'x' en 's' door elkaar halen. Volgens de officiële spelling schrijven we het met een 'x' en met '-tieel' aan het einde.
-
De controle: Op het plaatje staat EXISTENTIEEL. Dit is helemaal juist.
3. ORGINELE
-
De herkomst: Afgeleid van het woord origineel, wat 'oorspronkelijk' of 'creatief' betekent.
-
De spellingregel: Dit is een van de meest gemaakte fouten in het Nederlands. Omdat mensen in de spreektaal de eerste 'i' vaak heel kort of nauwelijks uitspreken, vergeten ze hem te schrijven. Het juiste basiswoord is echter origineel (met twee i's). De verbogen vorm moet dus originele zijn.
-
De controle: Op het plaatje staat ORGINELE. Hier mist overduidelijk de eerste letter 'i'! Dit woord is dus fout gespeld.
4. PARALLELLOGRAM
-
De herkomst: Een wiskundige term voor een vierhoek met evenwijdige zijden.
-
De spellingregel: Zoals we vaker zien bij dit woord, is de opeenvolging van de letters 'l' verwarrend. De juiste opbouw is para- + -llel- + -o- + -gram. Dat betekent: twee l-en, een 'e', en weer twee l-en.
-
De controle: Op het plaatje staat PARALLELLOGRAM. Dit is grammaticaal gezien helemaal juist.
