In de Rotterdamse haven noemden ze mij De Schim.
Niet omdat ik onzichtbaar was, maar omdat ik altijd opdook nadat iemand dacht dat hij veilig was.
Ik had bankrekeningen blootgelegd, valse documenten gevonden en een directeur laten arresteren die dacht dat zijn politieke contacten hem beschermden. Ik had ook fouten gemaakt. Mensen waren gewond geraakt door zaken waar ik te lang mee had gewacht. Daarom was ik gestopt.
Lily wist dat ik vroeger onderzoeker was geweest.
Ze wist niet alles.
Ze wist niet dat twee jaar voor onze ontmoeting een man door mijn informatie zijn bedrijf en zijn vrijheid was kwijtgeraakt. Ze wist niet dat ik nog steeds een versleutelde harde schijf bewaarde in een kluis achter een schilderij in onze slaapkamer.
Die avond, toen Lily sliep, haalde ik hem tevoorschijn.
Er stonden oude dossiers op. Namen, rekeningnummers, oude contacten. Dingen die ik had gezworen nooit meer te gebruiken.
Ik belde Eva Smeets, een strafrechtadvocaat die ik kende uit mijn vorige leven.
“Als je belt,” zei ze, “gaat het meestal om iemand die liegt.”
“Deze keer liegen er drie mensen.”
“Dan wordt het gezellig.”
Ik stuurde haar de video, de rode ordner en de namen.
Een uur later belde ze terug.
“Maarten, waar heeft Lily gewerkt?”
“Bij de financiële controle van de universiteit.”
“Dat vraag ik niet. Ik vraag wat ze precies onderzocht.”
Ik vertelde haar over de facturen.
Eva zweeg even.
“Dit is geen studentenruzie.”
“Nee.”
“Dit gaat over bijna drie miljoen euro.”
“Dat dacht ik al.”
“Wie wist dat zij dit had gevonden?”
“Dat probeer ik uit te zoeken.”
“En je blijft uit de buurt van die jongens.”
“Dat zei de politie ook.”
“De politie heeft gelijk. Het gebeurt zelden, dus geniet ervan.”
De video werd officieel overgedragen. Eva zorgde ervoor dat er een kopie naar de officier van justitie ging en een tweede naar een onafhankelijke digitale rechercheur. De bestanden werden voorzien van een digitale hash en opgeslagen op twee plaatsen.
De volgende ochtend was de video verdwenen uit de chat waarin hij was verstuurd.
De afzender ook.
Maar verdwijnende berichten waren geen verdwenen feiten.
Mijn oude collega Bram Meijer werkte inmiddels als digitaal forensisch onderzoeker. Hij woonde in Vlaardingen, reed in een oude Volvo en vertrouwde niemand die zei dat een bestand “waarschijnlijk wel ergens in de cloud” stond.
Hij onderzocht de video frame voor frame.
“De beelden zijn gemaakt met een telefoon,” zei hij. “Maar de metadata zijn verwijderd.”
“Door de afzender?”
“Waarschijnlijk. Niet professioneel genoeg om alles te wissen. Kijk.”
Hij vergrootte een hoek van het beeld.
Op de achtergrond hing een digitaal reclamebord van een koffieketen. De klok toonde 18.42 uur.
“De universiteit zegt dat Lily om 18.15 uur alleen het gebouw heeft verlaten,” zei Bram. “De jongens beweren dat ze haar pas later op straat zagen.”
“Ze waren dus al aan het wachten.”
“Dat is het eerste probleem.”
“Wat is het tweede?”
Bram keek naar mij.
“De video is geen volledige opname. Hij begint midden in de aanval. Iemand filmde al voordat Lily op de grond lag.”
Ik voelde de oude rust in mij terugkeren. Niet de goede soort rust. De koude, lege variant die ik jarenlang had gebruikt om door kamers te lopen waar andere mensen bang waren.
“Zoek het begin.”
“Dat probeer ik.”
Op vrijdag kwam Lily’s baas, professor Henk Vermeer, naar het ziekenhuis. Hij bracht bloemen mee die te groot waren voor de vaas en een gezicht dat zorgvuldig was voorbereid op medeleven.
“Wat afschuwelijk,” zei hij. “De universiteit staat volledig achter Lily.”
Lily keek naar de bloemen.
Vermeer zette ze op tafel. “We willen vooral geen overhaaste conclusies trekken. De jongens zijn studenten. Hun toekomst mag niet worden verwoest door een misverstand.”
Ik zag Lily’s hand naar het bedieningspaneel gaan. Ze drukte op de knop om haar bed rechterop te zetten.
Het kostte haar bijna een minuut.
“Ze kan nog niet praten,” zei ik.
“Dat begrijp ik.”
“Nee,” zei ik. “U begrijpt vooral wat het u kan kosten.”
Zijn ogen werden harder.
“Lily was betrokken bij een intern onderzoek. Misschien heeft de druk haar oordeel beïnvloed.”
“Welk intern onderzoek?”
“Dat weet u toch?”
“Vertel het me.”
Hij keek naar de deur.
“Financiële onregelmatigheden. Niets bijzonders.”
“Bijna drie miljoen euro is niets bijzonders?”
