Na tientallen jaren ervaring merken veel oncologen op dat sommige leefgewoonten steeds opnieuw terugkeren bij mensen die over het algemeen gezonder oud worden. Dat betekent niet dat deze gewoonten kanker kunnen voorkomen of dat iemand met een gezonde levensstijl nooit kanker krijgt. Kanker is een complexe ziekte waarbij erfelijkheid, leeftijd, leefstijl, toeval en omgevingsfactoren allemaal een rol spelen.
Toch toont wetenschappelijk onderzoek aan dat bepaalde dagelijkse keuzes het risico op verschillende vormen van kanker kunnen verlagen. Hieronder staan drie leefpatronen die artsen vaak noemen wanneer ze spreken over een gezonde levensstijl.
1. Mensen die stress leren beheersen
Stress hoort bij het leven. Het gaat er niet om stress volledig te vermijden, maar om er op een gezonde manier mee om te gaan. Langdurige, chronische stress kan invloed hebben op slaap, hormonen, het immuunsysteem en de algemene gezondheid.
Mensen die beter met stress omgaan, hebben vaak een aantal gewoonten gemeen:
- Ze praten over hun gevoelens in plaats van alles op te kroppen.
- Ze nemen bewust tijd voor ontspanning.
- Ze wandelen regelmatig in de natuur.
- Ze beoefenen meditatie, yoga of ademhalingsoefeningen.
- Ze beperken voortdurende blootstelling aan negatief nieuws en sociale media.
- Ze zoeken hulp wanneer problemen te groot worden.
Hoewel stress op zichzelf geen directe oorzaak van kanker is, kan een gezonde manier van omgaan met spanning bijdragen aan een betere algemene gezondheid en een sterker herstelvermogen.
2. Mensen die elke dag blijven bewegen
Je hoeft geen marathon te lopen om gezondheidsvoordelen te ervaren. Regelmatige lichaamsbeweging behoort tot de best onderzochte manieren om het risico op verschillende chronische ziekten, waaronder sommige vormen van kanker, te verlagen.
Veel actieve mensen maken bewegen gewoon onderdeel van hun dagelijkse routine:
- Ze kiezen vaker voor de trap dan de lift.
- Ze wandelen of fietsen voor korte afstanden.
- Ze tuinieren.
- Ze spelen actief met hun kinderen of kleinkinderen.
- Ze zwemmen, dansen of wandelen omdat ze het leuk vinden.
Volgens gezondheidsexperts helpt regelmatige beweging onder meer om:
- een gezond lichaamsgewicht te behouden;
- ontstekingsprocessen in het lichaam te verminderen;
- de stofwisseling te verbeteren;
- het immuunsysteem goed te laten functioneren.
Zelfs een dagelijkse wandeling van 30 minuten kan al een waardevolle bijdrage leveren aan de gezondheid.
3. Mensen die bewust eten zonder extremen
Gezond eten draait meestal niet om strenge diëten, maar om evenwicht. Mensen met gezonde eetgewoonten eten vaak gevarieerd en luisteren naar hun hongergevoel.
Hun voedingspatroon bevat meestal:
- veel groenten;
- vers fruit;
- volkorenproducten;
- peulvruchten;
- noten en zaden;
- gezonde vetten;
- voldoende water.
Daarnaast beperken ze doorgaans:
- sterk bewerkte voedingsmiddelen;
- suikerhoudende dranken;
- overmatig alcoholgebruik;
- grote hoeveelheden rood en bewerkt vlees.
Ook het behouden van een gezond gewicht speelt een belangrijke rol. Overgewicht wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op verschillende vormen van kanker, waaronder darm-, borst-, baarmoeder- en nierkanker.
Kleine dagelijkse keuzes maken verschil
Er bestaat helaas geen garantie tegen kanker. Ook mensen die gezond leven kunnen de ziekte krijgen, terwijl anderen met minder gezonde gewoonten nooit kanker ontwikkelen.
Toch laat jarenlang onderzoek zien dat een gezonde levensstijl het risico op verschillende vormen van kanker kan verkleinen én tegelijkertijd de kans op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en andere chronische aandoeningen vermindert.
Enkele eenvoudige gewoonten kunnen daarbij helpen:
- beweeg dagelijks;
- eet gevarieerd en voornamelijk onbewerkte voeding;
- rook niet;
- beperk alcohol;
- zorg voor voldoende slaap;
- bescherm je huid tegen overmatige zon;
- neem deel aan bevolkingsonderzoeken wanneer je daarvoor wordt uitgenodigd.
De belangrijkste boodschap
Het gaat niet om perfectie, maar om consistentie. Gezonde keuzes die je jarenlang volhoudt, hebben vaak veel meer effect dan korte periodes van extreem gezond leven.
Een gezonde leefstijl kan het risico op kanker verlagen, maar nooit volledig uitsluiten. Daarom blijven regelmatige medische controles, aandacht voor veranderingen in het lichaam en een gezonde levenswijze samen de beste strategie om zo gezond mogelijk ouder te worden.
