Hij is groter dan een wesp, donkerder dan een bij, en hij heeft opvallend gele pootjes. De Aziatische hoornaar, sinds kort officieel geelpoothoornaar genoemd, is in Nederland niet meer weg te denken. Wat doe je als zo’n indrukwekkend insect je toch te pakken krijgt?
Een nieuwkomer die snel terrein wint
De geelpoothoornaar (wetenschappelijke naam Vespa velutina) dook in 2017 voor het eerst op in Nederland. Sindsdien heeft hij zich razendsnel verspreid over vrijwel het hele land. In Brabant, Zeeland en Limburg worden de meeste nesten gemeld, maar ook in de Randstad en het oosten duiken ze inmiddels op.
Hij komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië en is via Frankrijk Europa binnengekomen. De soort staat te boek als invasieve exoot, omdat hij een serieus probleem vormt voor honingbijen, hommels en andere bestuivers. Eén kolonie kan op een dag honderden bijen vangen om de larven mee te voeden.
Hoe herken je hem?
De geelpoothoornaar is met ongeveer drie centimeter iets kleiner dan zijn Europese neef. Zijn lijf is overwegend donker, bijna zwart, met één opvallende oranjegele band op het achterlijf. Zijn poten zijn aan de uiteinden geel, vandaar de nieuwe officiële naam.
Verwar hem niet met de Europese hoornaar, die juist forser, lichter en bruingeel is. En ook niet met de gewone wesp: die is een stuk kleiner en feller geel-zwart gestreept. Twijfel je? Maak een foto vanaf veilige afstand.
Is hij gevaarlijker dan een wesp?
Het korte antwoord: niet echt. Voor de meeste mensen is het gif van de geelpoothoornaar vergelijkbaar met dat van een gewone wesp of de Europese hoornaar. Een enkele steek voelt vervelend, maar is voor een gezond mens zonder allergie meestal niet gevaarlijk.
Wat hem wel berucht maakt, is zijn gedrag rond het nest. Komt iemand te dicht in de buurt, dan kan een hele groep tegelijk uitvliegen. Meerdere steken op korte tijd kunnen wél gevaarlijk worden, omdat er dan veel meer gif in het lichaam komt.
Wat doe je direct na een steek?
Blijf zo rustig mogelijk en loop kalm weg van de plek waar je gestoken bent. Wilde slaande bewegingen kunnen andere hoornaars juist agressief maken. Hoe meer afstand tussen jou en het nest, hoe beter.
Controleer daarna de steekplek. Een hoornaar laat zijn angel meestal niet achter, maar zit er toch nog iets in, haal dat er voorzichtig uit. Doe sieraden, horloges of strakke kleding rondom de steek af, want de plek kan flink opzwellen.
Koel de wond met een koud kompres, een coldpack in een doekje of stromend koud water. Dat vermindert de zwelling en de pijn. Een speciale insectensteek-pen of verzachtende crème uit de drogist kan helpen tegen de jeuk.
Wanneer is medische hulp nodig?
Krijg je meerdere steken tegelijk, dan is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts, ook als je je verder oké voelt. Bij tien steken of meer wordt direct contact met een arts geadviseerd, omdat het gif zich in het lichaam kan opstapelen.
Word je in mond, keel of tong gestoken, ga dan altijd direct naar de spoedeisende hulp of bel 112. Een zwelling op die plek kan de luchtweg afsluiten en dat is acuut levensgevaarlijk.
