In een recente brief aan informateur Rianne Letschert pleitte de Consumentenbond, samen met Foodwatch en onderzoeksbureau Questionmark, voor meer aandacht voor dit probleem. De organisaties benadrukten dat het huidige systeem consumenten benadeelt, vooral mensen die niet de financiële ruimte hebben om meerdere producten tegelijk te kopen.
Hun oproep: aanbiedingen moeten eenvoudiger en eerlijker zijn, waarbij korting geldt per product en niet per hoeveelheid. Lidl lijkt met het schrappen van stapelkortingen gehoor te geven aan deze oproep.
Volgens de Consumentenbond zorgen bulkaanbiedingen ervoor dat mensen meer kopen dan gepland. Een aanbieding kan verleidelijk zijn, waardoor consumenten producten meenemen die ze anders niet hadden gekocht. Het effect is dat ze vaak sneller op zijn en er mogelijk verspilling optreedt. Bovendien voelt het voor veel mensen alsof ze geld verliezen wanneer ze een aanbieding laten liggen. Dat kan leiden tot extra financiële druk, vooral bij huishoudens met een kleiner budget, en zorgt voor een gevoel van verplichting dat niet altijd reëel is.
Toch zijn niet alle reacties negatief. Hoogleraar Laurens Sloot van de Rijksuniversiteit Groningen wijst erop dat stapelkortingen ook voordelen kunnen hebben. Voor grotere gezinnen of mensen met een lager inkomen kunnen aanbiedingen juist een kans bieden om A-merken betaalbaar te maken. In die zin kan een 1+1-actie of een tweede halve prijs juist helpen om kwalitatieve producten toegankelijker te maken. Volgens Sloot zijn de gewone prijzen vaak hoog, waardoor kortingen aantrekkelijker lijken dan ze in werkelijkheid zijn, maar dat neemt niet weg dat ze voor bepaalde groepen een praktische oplossing bieden.
Lidl Nederland verwijdert nu volledig de ongeveer negenhonderd stapelkortingen die jaarlijks in de folders stonden. Andere acties blijven wel bestaan, zoals Van/Voor-aanbiedingen of grotere verpakkingen met een lagere prijs per kilo. Volgens ceo Peter de Roos heeft Nederland de stapelkortingen te ver doorgevoerd. Ze geven consumenten een gevoel van voordeel, terwijl ze vaak meer betalen dan nodig is. Door de focus te verleggen naar transparante prijzen wil Lidl zich onderscheiden van andere supermarkten en rust bieden aan klanten die genoeg hebben van ingewikkelde aanbiedingen.
De impact van deze maatregel op het koopgedrag van klanten is interessant. Retailexpert Dirk Mulder van ING denkt dat Lidl mogelijk klanten kan verliezen, omdat veel Nederlanders gewend zijn aan acties zoals 1+1 gratis. Toch verwacht hij dat het effect beperkt blijft. Lidl had sowieso minder stapelkortingen dan sommige concurrenten, terwijl andere supermarkten zoals Albert Heijn dergelijke acties veel vaker toepassen.
Mulder noemt de stap van Lidl verstandig: consumenten raken vaak het overzicht kwijt en weten niet meer wat een product normaal kost. Dat leidt tot frustratie en soms tot verspilling, bijvoorbeeld bij verse producten zoals fruit, dat kan bederven voordat het volledig wordt gebruikt.
Het schrappen van stapelkortingen maakt boodschappen overzichtelijker en transparanter. Klanten hoeven niet meer te rekenen of zich verplicht te voelen extra producten te kopen voor korting. Ze kunnen kopen wat ze daadwerkelijk nodig hebben, en de prijs die op het schap staat, is de prijs die ze betalen. Dat sluit aan bij het streven naar bewuster consumeren en eerlijkere keuzes
. Voor de Consumentenbond is dit een belangrijke stap en zij hopen dat andere supermarkten volgen. Minder druk om meer te kopen kan immers leiden tot gezondere en beter doordachte keuzes in het huishouden.
