Deze zenuwcellen sturen hun signalen niet eerst via een 'schakelstation' (de thalamus), zoals het geval is bij zien of horen, maar staan in rechtstreekse verbinding met de olfactorische bulb en het lymbische systeem in de hersenen. Dit is het gedeelte van het brein dat verantwoordelijk is voor emoties, herinneringen en het reguleren van vitale lichaamsfuncties.
Omdat de reukzenuwen direct in verbinding staan met de buitenwereld én het brein, zijn ze extreem kwetsbaar voor schade, ontstekingen, virussen en veroudering. Zodra de gezondheid van de hersenen achteruitgaat, is het reukstelsel vaak de allereerste plek waar dit merkbaar wordt.
1. Verlies van Reukvermogen als Vroeg Signaal van Alzheimers en Parkinson
Een van de meest overtuigende bewijzen dat "alles begint in de neus" komt uit het onderzoek naar neurodegeneratieve ziektes zoals de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson.
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de eiwitophopingen die kenmerkend zijn voor Alzheimer (amyloïde plaques) en Parkinson (Lewy-bodies) zich niet als eerste manifesteren in de delen van de hersenen die het geheugen of de motoriek aansturen. Ze beginnen zich vaak jaren tot wel een decennium eerder op te hopen in de olfactorische bulb — het reukcentrum van de hersenen.
Mensen die in een vroeg stadium van deze ziektes verkeren, merken vaak jaren voordat de eerste geheugenproblemen of spiertrillingen optreden dat ze geuren minder goed kunnen onderscheiden. Ze ruiken de geur van verse koffie, gas, pinda's of rozen niet meer zoals vroeger. Het geleidelijk verdwijnen van de ruikzin (anosmie of hyposmie) is daardoor een van de belangrijkste vroegdiagnostische markers geworden in de moderne neurologie.
