Dwangsom kan snel oplopen
Wanneer iemand ondanks de waarschuwing niet meewerkt, kan de RDI verdere stappen zetten. De inspectie kan dan een last onder dwangsom opleggen. Dit is geen gewone verkeersboete of strafrechtelijke boete. Het is een financieel middel om iemand tot actie te bewegen.
Voor huishoudens zonder zonnepanelen bedraagt de dwangsom 100 euro per vastgestelde overtreding. Na het opleggen van de maatregel controleert de RDI of de meter is vervangen. Is dat niet gebeurd, dan kan het bedrag daadwerkelijk worden geïnd.
Daarna volgt ongeveer iedere drie weken een nieuwe controle. Wanneer de oude meter nog steeds aanwezig is, kan opnieuw 100 euro worden opgelegd. Dit kan maximaal drie keer gebeuren. Het totale bedrag komt daardoor uit op maximaal 300 euro.
Voor huishoudens met zonnepanelen zijn de bedragen veel hoger. Zij kunnen per vastgestelde overtreding een dwangsom van 550 euro krijgen. Ook dit bedrag kan maximaal drie keer worden geïnd. Daardoor kan het totaal oplopen tot 1.650 euro.
Het verschil heeft te maken met het mogelijke financiële voordeel van een oude draaischijfmeter. Sommige oude meters kunnen terugdraaien wanneer zonnepanelen stroom aan het net leveren. Daardoor wordt opgewekte stroom direct van het verbruik afgetrokken.
Bij digitale meters wordt het afnemen en terugleveren van elektriciteit apart geregistreerd. Dat geeft een nauwkeuriger beeld van beide energiestromen. Volgens de RDI kunnen sommige huishoudens financieel voordeel hebben bij uitstel. Daarom ligt de dwangsom voor zonnepaneelbezitters hoger.
Maximum betekent niet dat het stopt
Wie denkt dat de zaak na het betalen van het maximumbedrag voorbij is, kan bedrogen uitkomen. De verplichting om de meter te laten vervangen blijft namelijk bestaan. Het betalen van de dwangsom geeft geen toestemming om de oude meter te behouden.
Wanneer iemand na drie controles nog steeds weigert, kan de inspectie opnieuw optreden. De RDI kan dan een nieuwe dwangsomprocedure beginnen. Hierdoor kunnen uiteindelijk meer kosten ontstaan dan het eerste genoemde maximumbedrag.
De bedragen van 300 euro en 1.650 euro gelden dus voor één procedure. Ze vormen geen onbeperkte vrijstelling van de vervangingsplicht. Blijft iemand tegenwerken, dan kan opnieuw een waarschuwing en maatregel volgen.
De RDI bepaalt de hoogte van de bedragen aan de hand van verschillende factoren. Daarbij wordt onder meer gekeken naar het mogelijke financiële voordeel. De dwangsom moet hoog genoeg zijn om mensen alsnog te laten meewerken.
Marktomstandigheden kunnen in de toekomst veranderen. Denk daarbij aan nieuwe energietarieven of veranderende regels voor zonnepanelen. In dat geval kan de inspectie besluiten de bedragen aan te passen. De genoemde bedragen hoeven daarom niet voor altijd gelijk te blijven.
Ook veranderingen rond de salderingsregeling kunnen invloed hebben op de situatie. Een digitale meter registreert precies hoeveel stroom wordt gebruikt en teruggeleverd. Dat wordt steeds belangrijker binnen een energiesysteem met veel duurzame opwekking.
Meewerken voorkomt hoge kosten
Huishoudens hoeven niet bang te zijn dat zij onverwacht direct 1.650 euro moeten betalen. Er gaat een heel proces aan vooraf. Eerst stuurt de netbeheerder een brief met informatie. Daarna krijgt de bewoner zes weken om een afspraak te maken.
Pas wanneer iemand niet reageert, kan een melding bij de RDI volgen. Vervolgens stuurt de inspectie eerst nog een officiële waarschuwing. Er zijn dus meerdere momenten waarop een bewoner alsnog kan meewerken. De dwangsom is echt bedoeld als laatste drukmiddel.
Wie een brief ontvangt, doet er verstandig aan snel een afspraak te plannen. Dat geldt ook wanneer de vervanging op dat moment lastig uitkomt. Vaak kan in overleg een andere datum worden gekozen. Netbeheerders bieden meestal verschillende momenten aan.
Het is ook verstandig om vooraf ruimte te maken rond de meterkast. De monteur moet veilig bij de energiemeter kunnen komen. Spullen, dozen en jassen kunnen de werkzaamheden vertragen. Zorg daarom dat de toegang tot de meter vrij is.
Na de vervanging krijgt de bewoner uitleg over de nieuwe meter. Bij een slimme meter kan vaak worden gekozen hoe vaak gegevens worden doorgegeven. Wie bezwaar heeft tegen het automatisch uitlezen, kan dit bespreken. Het weigeren van uitlezen is iets anders dan het weigeren van de meter.
De belangrijkste boodschap is daarom duidelijk. Een verouderde draaischijfmeter mag niet zomaar blijven hangen. Wie op tijd reageert, voorkomt waarschuwingen en hoge kosten. Langdurig weigeren kan vooral voor zonnepaneelbezitters erg duur uitpakken.
