Nederlanders met een oude energiemeter moeten deze binnenkort verplicht laten vervangen. Het gaat vooral om traditionele meters met een draaiende schijf. Wie herhaaldelijk weigert mee te werken, kan uiteindelijk een flinke dwangsom krijgen. Voor huishoudens met zonnepanelen kan het bedrag oplopen tot 1.650 euro.

De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, beter bekend als de RDI, houdt toezicht op deze verplichting. Netbeheerders mogen bewoners bij de inspectie melden wanneer zij niet reageren. Dat gebeurt niet meteen na één gemiste brief. Mensen krijgen eerst verschillende mogelijkheden om alsnog een afspraak te maken.
De oude draaischijfmeters verdwijnen omdat ze niet meer passen bij het huidige energiesysteem. Ze kunnen minder informatie verwerken dan moderne digitale meters. Vooral bij woningen met zonnepanelen kan dat een belangrijk verschil maken. Daarom willen netbeheerders deze verouderde apparaten de komende jaren vervangen.
Oude meters worden vervangen
Veel Nederlandse woningen hebben inmiddels een slimme of digitale energiemeter. Toch hangt in een deel van de meterkasten nog een traditionele draaischijfmeter. Deze meter is herkenbaar aan een metalen schijf die draait tijdens het stroomverbruik. Hoe meer elektriciteit iemand gebruikt, hoe sneller deze schijf beweegt.
Deze oude meters zijn jarenlang zonder grote problemen gebruikt. Toch zijn ze inmiddels technisch verouderd geraakt. Het elektriciteitsnet verandert namelijk snel door zonnepanelen, elektrische auto’s en warmtepompen. Netbeheerders hebben daarom steeds meer behoefte aan betrouwbare en nauwkeurige meetgegevens.
Huishoudens met een oude meter krijgen waarschijnlijk in 2026 of 2027 een brief. Deze brief wordt verstuurd door de regionale netbeheerder. Daarin staat dat de meter vervangen moet worden. Ook wordt uitgelegd hoe bewoners daarvoor een afspraak kunnen maken.
Het vervangen van de meter gebeurt meestal door een monteur van de netbeheerder. De werkzaamheden vinden plaats in de meterkast en duren meestal niet lang. Tijdens de vervanging kan de stroom korte tijd worden onderbroken. Bewoners krijgen hierover vooraf informatie van de uitvoerende partij.
De nieuwe meter is meestal een digitale energiemeter. Soms gaat het om een slimme meter die gegevens automatisch kan doorgeven. Bewoners kunnen bij een slimme meter bepaalde functies laten uitschakelen. De meter zelf moet echter wel geplaatst kunnen worden.
Mensen kunnen de vervanging dus niet onbeperkt blijven tegenhouden. De oude meter is eigendom van de netbeheerder. De bewoner gebruikt het apparaat alleen om het energieverbruik te laten registreren. Daarom mag de netbeheerder eisen dat een verouderd exemplaar wordt vernieuwd.

Eerst volgt een brief en waarschuwing
Na ontvangst van de brief krijgen huishoudens tijd om een afspraak te plannen. Volgens de huidige werkwijze geldt daarvoor een termijn van zes weken. Binnen deze periode kan een bewoner contact opnemen met de netbeheerder. Daarna wordt een geschikt moment voor de vervanging afgesproken.
Het kan natuurlijk gebeuren dat iemand een brief over het hoofd ziet. Ook kan een voorgestelde datum niet goed uitkomen. Daarom volgt niet direct een boete wanneer iemand niet meteen reageert. De netbeheerder probeert meestal eerst opnieuw contact te krijgen.
Blijft een reactie uit, dan kan de netbeheerder de situatie doorgeven aan de RDI. Deze overheidsinspectie kijkt vervolgens naar de melding. De bewoner ontvangt daarna een officiële waarschuwing. Daarin staat welke gevolgen een blijvende weigering kan hebben.
De waarschuwing is bedoeld om iemand nog een laatste kans te geven. De bewoner kan daarna alsnog een afspraak maken. Wie meewerkt, hoeft dus niet automatisch een bedrag te betalen. De maatregelen zijn vooral gericht op mensen die bewust blijven weigeren.
Er kan bovendien een verschil bestaan tussen niet reageren en echt weigeren. Iemand kan bijvoorbeeld ziek zijn of tijdelijk niet thuis wonen. Ook kunnen er problemen met de bereikbaarheid zijn. In zulke situaties is het verstandig om snel contact op te nemen.
Door uitleg te geven, kunnen misverstanden vaak worden opgelost. De netbeheerder kan soms een nieuwe afspraak plannen of extra informatie geven. Het is daarom belangrijk om brieven niet ongeopend te laten liggen. Daarmee kan een onnodige procedure vaak worden voorkomen.