Ondanks dat het midden in het zomerreces is, staat Den Haag mogelijk voor een voortijdig terugkeer. Geert Wilders, die de PVV aanvoert, heeft officieel ingediend voor terugroeping van de Tweede Kamer vanwege een spoedberaadslaging over de veiligheidstoestand in Ter Apel. Een ongebruikelijke beslissing van twee bekende steunorganisaties vormt de aanleiding hiertoe.
Zowel Vluchtelingenwerk als het Rode Kruis hebben ervoor gekozen hun personeel uit het aanmeldcentrum in het Groningse dorp af te trekken. Naar het oordeel van beide instanties is de veiligheid op en rond dit centrum zodanig verslechterd dat verantwoord werk niet langer mogelijk is. Voor twee organisaties die specifiek zijn toegerust voor inzet in crisisgebieden, is dit een bijzonder gewichtig teken.
Wat is er aan de hand in Ter Apel
Ter Apel is al jaren het centrale aanmeldpunt voor asielzoekers in Nederland. Iedereen die hier asiel aanvraagt, komt eerst langs dit ene azc. Dat maakt de locatie kwetsbaar: pieken in aanmeldingen, tekort aan bedden en spanningen tussen bewoners onderling stapelen zich er letterlijk op één plek op.
Volgens berichten van onder meer Vluchtelingenwerk en het Rode Kruis is de sfeer op het voorterrein de afgelopen weken verhard. Er zouden vaker incidenten zijn met agressie, ook richting hulpverleners. Vluchtelingenwerk heeft de hulp op het voorterrein daarom voorlopig gestaakt. Het Rode Kruis volgde die lijn.
Waarom Wilders nu aan de bel trekt
Voor Wilders is de aftocht van deze organisaties het argument om het zomerreces te doorbreken. Hij stelt dat de veiligheid van omwonenden op geen enkele wijze gegarandeerd kan worden zolang asielzoekers ongehinderd Ter Apel in en uit kunnen lopen. Wat de PVV-voorman betreft moet de Kamer er direct over praten.
Het reces onderbreken is in Den Haag geen kleinigheid. Het gebeurt sporadisch, en meestal alleen bij zware crises of dringende internationale ontwikkelingen. Of het verzoek van Wilders die steun ook krijgt, hangt af van de andere fracties. Daarvoor is doorgaans een meerderheid nodig van Kamerleden die zich melden.
De positie van het kabinet
Wilders richt zijn pijlen op het kabinet-Jetten. Hij verwijt de coalitie dat het asielprobleem via spreidingsafspraken over alle gemeenten wordt uitgesmeerd, terwijl de instroom aan de grens volgens hem onvoldoende wordt beperkt. Het is de klassieke tweedeling in het Nederlandse asieldebat: aan de ene kant streng aan de poort, aan de andere kant eerlijk verdelen over het land.
Het kabinet zelf heeft de afgelopen periode meermaals gezegd dat een structurele oplossing tijd kost, en dat Ter Apel niet in zijn eentje het hele stelsel kan dragen. Meer opvangplekken elders zouden de druk moeten wegnemen. In de praktijk verloopt die verspreiding moeizaam, mede omdat gemeenten koudwatervrees hebben.
