De Brit Andre Yarham is tijdens de voorbije kerstdagen overleden op amper 24-jarige leeftijd. Bij hem was eerder frontotemporale dementie (FTD) vastgesteld, een zeldzame vorm van dementie die doorgaans niet met jonge mensen wordt geassocieerd. Zijn familie deelt nu hun verhaal om meer aandacht te vragen voor deze ingrijpende aandoening.
Kort voor zijn 23ste verjaardag kreeg Andre, afkomstig uit Norfolk in het Verenigd Koninkrijk, de diagnose. Frontotemporale dementie is een minder voorkomende vorm van dementie en omvat volgens de Alzheimer Society “een reeks verschillende aandoeningen die van invloed kunnen zijn op de persoonlijkheid, het gedrag en de taal”.
Eerste signalen
De familie merkte al vroeg dat er iets veranderde. Zijn moeder, Samantha Fairbairn, vertelde in een interview dat ze in november 2022 voor het eerst afwijkingen in zijn gedrag begon te zien. Pas later werd duidelijk dat dit vroege symptomen van FTD waren.
Die periode viel samen met haar huwelijk met Andre’s stiefvader, Alastair. Samantha merkte dat haar zoon steeds vergeetachtiger werd en zich soms op een manier gedroeg die zij als ongepast ervoer. Hij reageerde geregeld niet wanneer iemand hem aansprak en leek soms volledig afwezig. In andere situaties keek hij met een lege blik voor zich uit, alsof hij niet begreep dat er tegen hem gesproken werd.
“Het zijn de eerste merkbare symptomen”
De Alzheimer Society bevestigt dat dit typische vroege tekenen kunnen zijn: “de eerste merkbare symptomen bij iemand met FTD veranderingen in persoonlijkheid en gedrag zijn, of taalproblemen”, en “soms kan het om beide gaan”.
“Dit verschilt sterk van de vroege symptomen van meer voorkomende vormen van dementie”, benadrukt de organisatie. “Bij de ziekte van Alzheimer zijn de eerste veranderingen bijvoorbeeld vaak problemen met het kortetermijngeheugen. Veel mensen met FTD hebben in het vroege stadium van hun aandoening geen noemenswaardige problemen met hun geheugen.”
Snelle achteruitgang
Toen de familie medische hulp zocht, werd bij Andre een opvallende krimp van de hersenen vastgesteld. Uiteindelijk volgde de diagnose dementie. Hoewel het verloop van FTD per persoon verschilt, worden de klachten meestal progressief erger. In september 2025 verhuisde Andre naar een verzorgingstehuis. Bij zijn opname kon hij nog zelfstandig stappen, maar zijn toestand ging snel achteruit. Al gauw was hij aangewezen op een rolstoel. Ongeveer een maand voor zijn overlijden verloor hij ook zijn spraakvermogen. Toch bleef er iets onveranderd, vertelde zijn moeder: je “kon hem nog steeds horen lachen”.
Ze zei daarover: “Het enige wat het tot het allerlaatste moment niet heeft weggenomen, was zijn persoonlijkheid, zijn gevoel voor humor, zijn lach en zijn glimlach.” Andre overleed op 27 december, kort na Kerstmis. Zijn familie besloot hun verhaal publiek te delen om te tonen “hoe wreed dementie is”.
Bijdrage aan de wetenschap
Om toekomstig onderzoek te ondersteunen, schonk de familie Andre’s hersenen aan de wetenschap. Daarmee hopen ze bij te dragen aan een beter begrip van frontotemporale dementie. Samantha verwoordt hun motivatie als volgt: “Dementie is een wrede, wrede ziekte. Ik zou het niemand toewensen. […] Als dat in de toekomst één familie kan helpen om nog een paar jaar langer bij hun geliefden te zijn, dan is dat het waard.”