‘Omdat ik haar dat heb toegestaan.’
‘Nee,’ zei notaris Bakker. ‘Omdat ze mede-eigenaar was.’
Mijn vader wierp hem een blik toe die normaal aannemers liet zwijgen.
De notaris opende rustig zijn aktetas.
‘Er is nog iets.’
Hij haalde er een rode map uit.
Mijn vader keek naar de kleur en deed een halve stap achteruit.
De rode map bevatte een aanvullende aandeelhoudersovereenkomst die onze moeder, Margriet Vermeer, elf maanden voor haar overlijden had laten opstellen. Femke en ik kenden het bestaan ervan, maar mijn vader had altijd beweerd dat de regeling nooit definitief was ondertekend.
Dat was gelogen.
De overeenkomst bepaalde dat de aandelen van onze moeder na haar dood niet alleen naar ons gingen, maar dat geen van haar dochters tot verkoop kon worden gedwongen zonder goedkeuring van een onafhankelijke bewindvoerder. Daarnaast kregen wij bij aantoonbaar financieel wanbeheer van de bestuurder gezamenlijk het recht om schorsing aan te vragen bij de Ondernemingskamer.
De originele akte was drie jaar verdwenen geweest.
Daan had een kopie gevonden in een afgesloten archiefkast bij een administratiekantoor in Amstelveen. De eigenaar van dat kantoor was kort daarvoor overleden. Zijn dochter had de oude dossiers laten inventariseren.
Op de laatste pagina stond de handtekening van mijn moeder.
Daaronder stond die van mijn vader.
‘Dit stuk is achterhaald,’ zei hij.
‘Dat mag de rechter beoordelen,’ zei notaris Bakker.
‘Margriet was ziek.’
‘Haar huisarts heeft destijds schriftelijk bevestigd dat zij wilsbekwaam was.’
‘Zij begreep niets van het bedrijf.’
Ik voelde het natte colbert om mijn schouders zwaarder worden.
Mijn moeder had acht jaar lang haar ziekte gedragen zonder veel woorden. Zelfs tijdens chemotherapie controleerde ze de salarisbetalingen. Mijn vader noemde dat achteraf ‘wat administratief werk’.
Ze had blijkbaar beter begrepen wat hij deed dan wij allemaal.
De officier van justitie stapte naar voren.
‘De heer Vermeer en de heer Van Houten worden verdacht van valsheid in geschrifte, belastingfraude en het witwassen van bedrijfsvermogen. Er worden op dit moment doorzoekingen uitgevoerd op drie zakelijke adressen en in twee woningen.’
Een telefoon begon te trillen.
Toen nog een.
Binnen enkele seconden keek bijna iedere gast naar een scherm. De familieapp vulde zich met berichten van medewerkers bij het hoofdkantoor in Nieuwegein. Er stonden rechercheauto’s voor het gebouw. Archiefkasten werden verzegeld.
Mijn vader keek naar Daan.
‘Jij hebt dit gedaan.’
‘Nee,’ zei Daan. ‘Jij hebt dit gedaan. Ik heb alleen de mappen opengemaakt.’
Willem liep naar mij toe.
Daan zette Mila bij Femke neer en ging tussen ons staan.
‘Eline,’ zei mijn vader langs zijn schouder heen. ‘Denk na. Als dit bedrijf valt, verliezen tientallen mensen hun baan.’
Dat argument had hij drie jaar eerder ook gebruikt. Toen had het gewerkt. Ik had gezwegen over delen van het onderzoek omdat ik niet degene wilde zijn die achtenveertig werknemers zonder inkomen zette.
Mijn vader had mijn geweten gebruikt als verzekering voor zijn fraude.
‘De rekeningen zijn al veiliggesteld,’ zei ik. ‘De salarissen van deze maand kunnen worden betaald.’
Zijn blik versmalde.
‘Hoe weet jij dat?’
‘Omdat de ondernemingsadvocaat die de werknemers vertegenwoordigt mij gisteren heeft gebeld.’
Lars keek nu net zo bleek als Femke eerder.
‘Welke advocaat?’
‘Niet jij.’
Ik had samen met Daan en de FIOD een noodplan voorbereid. Als mijn vader werd aangehouden, zouden Femke en ik de Ondernemingskamer verzoeken hem als bestuurder te schorsen. Een onafhankelijke tijdelijke bestuurder kon vervolgens onderzoeken welk deel van het bedrijf levensvatbaar was.
Ik was niet naar de bruiloft gekomen om wraak te nemen.
Ik was gekomen om te voorkomen dat mijn vaders laatste constructie het personeel meesleurde.
Maar toen hij mij in de fontein duwde en de familie applaudisseerde, begreep ik iets eenvoudigs: mensen als hij zien stilte niet als terughoudendheid. Ze zien het als toestemming.
Een van de rechercheurs vroeg Lars de map te overhandigen.
Hij deed het niet.
‘Ik beroep me op mijn geheimhoudingsplicht.’
‘U bent op dit moment geen advocaat van deze rechercheur,’ zei de officier van justitie. ‘En de map is onderwerp van een vordering tot uitlevering.’
Lars keek naar Femke.
‘Zeg dat ze moeten stoppen.’
Ze hield Mila tegen zich aan. Mijn dochter speelde met een los draadje aan de kanten mouw van Femkes trouwjurk.
‘Heb je met mijn vader geld uit het bedrijf gehaald?’
‘Zo simpel is het niet.’
‘Voor mij wel.’
‘Ik heb risico’s afgedekt.’
‘Met mijn aandelen?’
‘Met onze toekomst.’
Femke keek naar haar trouwring. Ze draaide hem één keer rond haar vinger en trok hem af.
‘We zijn vier uur getrouwd,’ zei ze. ‘Dat moet zelfs voor een advocaat een overzichtelijke scheiding zijn.’
Lars’ gezicht verstrakte.
‘Je gooit alles weg vanwege haar?’
