DEEL 2 — DE OCHTEND NA DE TAART
Die nacht sliep ik niet.
Dat is niet helemaal waar.
Tussen half vijf en zes moet ik een uur zijn weggevallen, want ik werd wakker op bank met mijn jurk nog aan en een pijnlijke nek.
De woonkamer rook naar champagne, suiker en schoonmaakmiddel.
Vrijwel iedereen was rond tien uur vertrokken.
Mijn zus Lisette was als laatste gebleven.
Ze had samen met Helena de ergste ravage opgeruimd.
Niemand sprak veel.
Wat kon je ook zeggen?
Leuk feest?
Helena sliep in logeerkamer.
Ik had verwacht dat zij na alles naar hotel zou gaan.
Ze weigerde.
‘Ik blijf tot morgenochtend.’
‘Waarom?’
‘Omdat we moeten praten.’
Rond zeven uur zat ik aan keukeneiland.
Geen make-up.
Haar in een knot.
Een mok koffie die inmiddels koud was.
Mijn telefoon bevatte drieëntwintig berichten.
Van gasten.
Mijn moeder.
Mijn vader.
Twee van Alexander.
Eén van Valerie.
Ik opende niets.
Helena kwam binnen.
Ze had al gedoucht en zag eruit alsof zij acht uur had geslapen.
Dat vond ik irritant.
‘Goedemorgen.’
Ik keek haar aan.
‘Is het dat?’
‘Nee.’
Ze ging zitten.
‘Hoe laat komen Noor en Finn thuis?’
‘Vanmiddag. Ik heb mijn ouders gevraagd ze nog even te houden.’
‘Goed.’
Ik voelde irritatie.
‘Helena, zeg alsjeblieft niet “goed” alsof dit een bestuursvergadering is.’
Ze knikte.
‘Je hebt gelijk.’
Stilte.
‘Waarom is het huis van jou?’
‘Omdat Willem het heeft gekocht.’
‘Dat weet ik.’
Toen Alexander en ik twaalf jaar eerder uit Amsterdam weg wilden omdat Finn net geboren was en wij meer ruimte nodig hadden, had Willem deze villa in Heemstede gekocht.
Alexander zei altijd:
‘Mijn vader schiet voor. Later lossen we het intern op.’
Er kwam nooit een hypotheek op onze namen.
Ik vroeg er een paar keer naar.
Alexander zei:
‘Familievermogen. Fiscaal slimmer.’
Ik had dat geloofd.
‘Waarom heeft Willem het nooit overgedragen?’
Helena keek naar haar handen.
‘Omdat er iets was gebeurd.’
‘Wat?’
‘Alexander had twee jaar daarvoor mijn handtekening gebruikt op een garantstelling.’
Mijn adem stopte.
‘Wat?’
‘Geen vervalsing om geld van mij te stelen zoals je nu denkt. Hij had mijn toestemming voor een andere garantie. Daarna heeft hij een tweede document onder dezelfde handtekening laten doorlopen zonder mij precies te vertellen dat voorwaarden anders waren.’
‘Waarvoor?’
‘Een horeca-investering met vriend.’
Ik kende die vriend.
Jeroen.
Het restaurant was failliet gegaan.
Alexander zei altijd dat hij ‘een klein bedrag’ verloren had.
‘Hoeveel?’
‘Willem en ik hebben uiteindelijk 280.000 euro moeten afwikkelen.’
Ik staarde haar aan.
‘Alexander heeft mij verteld dat hij daar twintigduizend euro verloor.’
Helena knikte.
‘Dat was zijn eigen inleg.’
‘En jullie?’
‘Veel meer.’
‘Waarom heeft niemand mij dit ooit verteld?’
‘Willem vond dat Alexander één kans verdiende om volwassen te worden zonder dat zijn huwelijk vanaf begin vergiftigd werd door wantrouwen.’
Ik lachte ongelovig.
‘Dus jullie beschermden zijn huwelijk door tegen mij te liegen.’
Helena sloot ogen.
‘Ja.’
‘Geweldig gewerkt.’
‘Nee.’
Ze keek op.
‘Dat is een van redenen dat ik nu hier zit.’
Ik voelde tranen.
‘Waarom gaf Willem hem daarna een huis?’
‘Dat deed hij niet.’
‘Hij kocht het wel voor ons.’
‘Voor jou, de kinderen en Alexander om in te wonen.’
‘Maar eigendom?’
‘Bij ons.’
‘Waarom?’
‘Omdat Willem bang was dat Alexander een huis op zijn naam ooit opnieuw als onderpand zou gebruiken.’
Mijn maag draaide.
‘Wist Alexander dat?’
‘Ja.’
Dat was belangrijk.
‘Hij wist dat het nooit van hem was?’
‘Hij wist dat juridisch eigendom bij ons lag. Hij geloofde dat hij het na onze dood zou erven.’
‘Zou hij?’
Helena aarzelde.
‘Niet automatisch.’
Ik lachte bitter.
‘Natuurlijk.’
‘Willem veranderde zijn testament een jaar voor hij stierf.’
Mijn hart versnelde.
‘Wat staat daarin?’
‘Het huis bleef volledig van mij. Mijn nalatenschap is mijn zaak.’
‘Dat is geen antwoord.’
‘Nee.’
Ze pakte mijn hand niet.
Ik was daar dankbaar voor.
‘Marjolein, Willem heeft mij gevraagd één ding te doen als Alexander ooit zijn gezin voor een ander zou verlaten.’
Ik keek haar aan.
‘Wat?’
‘Zorgen dat jij en de kinderen niet door hem uit dit huis gezet konden worden.’
Mijn adem stokte.
‘Dat staat in testament?’
‘Niet precies zo. Juridisch heeft Willem mij volledige eigendom nagelaten. Maar hij schreef daarnaast een persoonlijke brief.’
‘Aan jou?’
‘Ja.’
‘Waarom zou hij zoiets voorzien?’
Helena’s mond trok.
‘Omdat hij zijn zoon kende.’
Ik voelde plotseling woede richting een dode man.
‘En hij kende mij blijkbaar niet genoeg om mij te waarschuwen.’
‘Dat verwijt ik hem ook.’
Stilte.
‘Wat betekent dit nu praktisch?’
‘Dat Alexander geen recht heeft om hier zonder mijn toestemming te wonen.’
‘Maar het is zijn woonadres.’
‘Dat geeft hem bepaalde rechten. Het is niet zo simpel als sloten vandaag vervangen.’
Dat stelde me vreemd genoeg gerust.
Realistisch.
‘Dus?’
‘Ik bel een advocaat. Jij ook.’
‘En kinderen?’
‘Die moeten niet het gevoel krijgen dat oma papa uit huis gooit.’
Ik keek haar aan.
‘Dat heeft hij zelf gedaan.’
‘Jij weet dat. Zij zijn veertien en tien.’
Ze had gelijk.
‘Helena.’
‘Ja?’
‘Waarom stond jij gisteravond meteen aan mijn kant?’
Ze keek verdrietig.
‘Omdat ik al maanden wist dat er iets niet klopte.’
Mijn adem stopte.
‘Wist je van Valerie?’
‘Niet wie.’
‘Maar?’
‘Alexander begon vorig jaar andere dingen te zeggen. Dat jij hem tegenhield. Dat huwelijk saai was. Dat hij na promotie “eindelijk zijn eigen leven wilde”.’
‘Waarom zei je niets?’
‘Omdat ik mezelf vertelde dat een moeder niet in huwelijk van haar volwassen zoon moet breken.’
‘En nu?’
‘Nu denk ik dat zwijgen ook een keuze is.’
Mijn telefoon trilde.
Alexander.
Dit keer een e-mail.
Onderwerp:
PRAKTISCHE AFSPRAKEN
Ik opende.
Ik kom om 14.00 uur mijn persoonlijke spullen halen. Valerie gaat niet mee. Ik verwacht dat dit zonder scène kan. Daarna wil ik komende week met jou praten over scheiding, het huis en de kinderen. Ik heb inmiddels juridisch advies ingewonnen.
Helena las mijn gezicht.
‘Hij gebruikt het woord huis?’
‘Ja.’
‘Laat hem.’
‘Waarom?’
Ze nam een slok koffie.
‘Omdat zijn advocaat hem binnenkort zal uitleggen dat hij een probleem heeft.’
Dat was eerste keer sinds vorige avond dat ik bijna glimlachte.
Bijna.
Toen dacht ik aan Noor en Finn.
Mijn glimlach verdween.
Het moeilijkste gesprek moest nog komen.
