Voorbeelden: waar de regels al strenger zijn
Ook Waterschap Rivierenland heeft voor delen van het Rijk van Maas en Waal een verbod ingesteld. De waterstanden zijn daar flink gedaald en er is geen extra rivierwater beschikbaar om het tekort op te vangen.
Dit soort maatregelen kan snel uitbreiden of juist versoepelen, afhankelijk van regen, rivierafvoer en lokale schade. Wat vandaag nog mag, kan volgende week anders zijn. Check daarom altijd de kaart en regels van je eigen waterschap.
Wat je in verboden gebieden niet meer mag doen
In gebieden met een onttrekkingsverbod mag je meestal geen oppervlaktewater gebruiken voor niet-noodzakelijke dingen. Denk aan een pomp in de sloot om je tuin te sproeien: dat is dan simpelweg niet toegestaan, hoe droog het ook is.
Het verbod kan ook gelden voor het beregenen van landbouwgrond, bomen, paardenweides of sportvelden. Soms vallen bedrijven er ook onder, bijvoorbeeld bij gebruik van oppervlaktewater voor koeling of productie, afhankelijk van lokale uitzonderingen.
Uitzonderingen bestaan, maar zijn niet vrijblijvend
In veel besluiten staan uitzonderingen voor noodsituaties, zoals drinkwater voor vee of brandbestrijding. Dat betekent niet dat iedereen onder het mom van “noodzaak” kan blijven pompen; de grenzen liggen per waterschap precies vast.
Wie twijfelt doet er verstandig aan de officiële publicaties en kaarten te bekijken. Daar staat vaak per deelgebied aangegeven wat wel en niet mag. Zo voorkom je gedoe, én help je mee om kwetsbare sloten en beken in leven te houden.
Ook grondwater kan aan banden worden gelegd
Niet alleen oppervlaktewater staat onder druk. In delen van Noord-Brabant en Limburg worden geregeld beperkingen ingesteld voor grondwateronttrekking. Heb je een beregeningsput of grondwaterpomp, dan mag je die niet altijd onbeperkt gebruiken.
De reden is duidelijk: te lage grondwaterstanden kunnen natuurgebieden aantasten, landbouwgrond uitdrogen en zelfs effecten hebben op kwetsbare dijken. Bovendien helpt het beschermen van grondwater om sloten en beken langer gevuld te houden.
Kraanwater: vooral stevige bespaaradviezen
Voor kraanwater geldt landelijk meestal geen juridisch verbod op tuin sproeien, auto wassen of een zwembadje vullen. In plaats daarvan komen er vooral adviezen: doe zuinig, zeker op piekmomenten wanneer het leidingnet het zwaar heeft.
Die piek ligt vaak tussen 06.00 en 09.00 uur en van 18.00 tot 22.00 uur. Het advies is om juist dan niet te sproeien of te vullen, en wasmachine of vaatwasser buiten die drukte te draaien als dat kan.
Kun je een boete krijgen?
Voor het gebruik van kraanwater tijdens droogte kun je normaal gesproken geen boete krijgen zolang er geen formeel verbod is ingesteld. Bespaaradviezen zijn dus niet wettelijk afdwingbaar, al wordt er wel een beroep gedaan op gezond verstand.
Bij een onttrekkingsverbod ligt dat anders. Handhavers van het waterschap kunnen controleren na meldingen of gerichte controles. De sanctie verschilt per situatie: soms een waarschuwing, soms direct ingrijpen of een geldboete.
