Wie de afgelopen dagen even dacht dat een paar buien “de boel wel zouden oplossen”, komt bedrogen uit. Het voelde zowaar even wat normaler voor eind juli: niet extreem heet, af en toe wat regen. Maar onder de motorkap van het weerbeeld speelt iets anders.
Want terwijl veel mensen vooral kijken naar wat er uit de lucht valt, kijkt Rijkswaterstaat naar de optelsom van weken en maanden. En die som pakt opnieuw ongunstig uit: het neerslagtekort in Nederland is verder opgelopen, en dat merk je niet alleen in bermen en weilanden.
Neerslagtekort loopt verder op
Volgens de nieuwste droogtemonitor van Rijkswaterstaat is het tekort aan neerslag ondanks de lichte regen van afgelopen week tóch gegroeid. Daarmee ligt het tekort ruim boven wat normaal is voor deze tijd van het jaar.
Dat klinkt technisch, maar het betekent simpelweg: er verdampt meer water dan er via regen bijkomt. En als dat langer doorgaat, raken bodems, sloten en reserves steeds verder uit balans, ook al lijkt het weer soms mee te vallen.
Grondwater zakt op veel plekken naar laag tot zeer laag
Behalve de neerslagsom is er nog een belangrijke graadmeter: het grondwater. Op veel plekken in Nederland staan die grondwaterstanden laag tot zelfs zeer laag. Dat is vooral vervelend omdat grondwater traag reageert.
Een korte regenperiode kan de bovenste laag van de bodem wel even nat maken, maar het aanvullen van diepere waterlagen kost tijd. Zeker na een droge periode blijft de achterstand daardoor nog lang voelbaar.
Natuur en landbouw voelen de druk
In grote delen van het land krijgen natuurgebieden en boeren het steeds lastiger. Gewassen groeien minder goed als de bodem uitdroogt en planten vaker in de stress schieten. Dat kan uiteindelijk leiden tot schade op het land.
Je ziet het soms letterlijk terug in het landschap: gras dat geel wegtrekt, jonge aanplant die het zwaar heeft en natuur die net wat stiller oogt. Het probleem bouwt zich vaak langzaam op, tot het ineens serieus wordt.
Vooral hoger Nederland en het zuiden kwetsbaar
De droogte treft niet overal even hard. Rijkswaterstaat wijst met name naar de hogere delen van Nederland en naar Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. Daar kunnen de gevolgen groter zijn, omdat water sneller wegzakt en minder lang blijft hangen.
