Je merkt het niet altijd meteen, omdat bedrijven vaak langere energiecontracten hebben. Zolang die lopen, blijven bepaalde kosten tijdelijk voorspelbaar. Maar zodra contracten aflopen en nieuwe tarieven hoger zijn, kan de rekening ineens snel oplopen.
Transport wordt duurder en dat blijft niet bij logistiek
Naast energie speelt transport een rol. Met extra heffingen en hogere kosten voor vervoerders wordt het duurder om producten van fabriek naar distributiecentrum en van distributiecentrum naar winkel te krijgen. Dat geldt voor vrijwel elk product in het schap.
En die extra kosten blijven zelden hangen bij één partij. Transporteurs rekenen door aan producenten, producenten aan supermarkten, en supermarkten uiteindelijk aan de consument. Vooral bij producten met veel volume en koeling zie je dat snel terug.
Welke producten het meest gevoelig zijn
Niet alles reageert even sterk op energie- en transportkosten, maar sommige categorieën zijn extra kwetsbaar. Producten die gekoeld moeten worden of intensief worden verwerkt, hebben simpelweg meer energie nodig in de keten.
Denk aan zuivel, brood, gekoelde maaltijden en bewerkte voedingsmiddelen. Ook bij verse producten kan het doorwerken, omdat de logistiek intensief is en de keten snel moet blijven bewegen. Eén duurder schakeltje kan dan al genoeg zijn.
Volgend jaar mogelijk weer een stevige plus
RaboResearch verwacht dat de boodschappenprijzen volgend jaar opnieuw duidelijk hoger kunnen liggen. Schreijen houdt rekening met een stijging van bijna vijf procent. Als dat klopt, is de dip in augustus vooral een onderbreking, geen omslag.
Het is bovendien niet alleen energie. Ook loonstijgingen spelen mee. Per 1 januari gaat onder meer het minimumjeugdloon omhoog, en juist supermarkten en voedselproducenten hebben veel medewerkers in die loonregionen.
Internationale onzekerheid blijft een factor
Alsof dat nog niet genoeg is, kijken economen ook naar internationale ontwikkelingen. ING-econoom Marcel Klok wijst bijvoorbeeld op de invloed van de oorlog in Oekraïne. Oekraïne is een belangrijke graanproducent, waardoor verstoringen snel wereldwijd doorwerken.
Daarnaast zorgt extreem weer steeds vaker voor grillige oogsten: droogte, overstromingen en hitte kunnen de opbrengst drukken. Minder aanbod betekent vaak hogere prijzen. Dat effect kan ook doorsijpelen via veevoer, waardoor vlees en zuivel duurder worden.
Waarom een verdere daling voorlopig niet waarschijnlijk is
CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen ziet op korte termijn weinig reden om te denken dat boodschappen structureel goedkoper worden. Voorspellen blijft lastig, maar met stijgende energieprijzen is een nieuwe prijsopwaartse beweging zeker niet ondenkbaar.
Voor consumenten betekent dit dat augustus mogelijk een korte uitzondering was. Met nog wat acties in september kan het even meevallen, maar richting het einde van het jaar groeit de kans dat de kassabon weer langzaam zwaarder wordt. Wat denk jij: merk jij al verschil in jouw supermarkt, en laat je dat weten via onze sociale media?
