Wie de kassabon de afgelopen tijd met lichte tegenzin omdraaide, voelde het verschil meteen: veel goedkoper werd het niet. Toch was er in augustus ineens een klein momentje van verlichting. Uit nieuwe cijfers van het CBS blijkt dat voeding, drank en tabak gemiddeld 0,5 procent goedkoper waren dan een jaar eerder. Geen spectaculaire daling, maar wel eentje die opvalt na maanden van bijna stilstaande prijzen.
Alleen: die meevaller kan zomaar kort duren. Economen waarschuwen dat de opwaartse druk op prijzen later dit jaar weer terug kan komen, met name richting het einde van de herfst. Het is zo’n situatie waarin je even denkt dat de rust terugkeert, maar ondertussen liggen er alweer nieuwe kosten op de loer.
Een kleine adempauze aan de kassa
De prijsdaling in augustus viel op omdat het na een lange periode kwam waarin boodschappen nauwelijks nog duurder werden. Daardoor kregen veel mensen het gevoel dat de grootste schok misschien achter de rug was. Het CBS zette die ontwikkeling nu zwart-op-wit.
Toch moet je die 0,5 procent ook weer niet groter maken dan het is. Boodschappen zijn in de afgelopen jaren stevig in prijs gestegen, en dat zie je nog steeds terug in de meeste winkels. Een klein stapje terug verandert de totaalrekening nauwelijks.
Aanbiedingen trekken het gemiddelde tijdelijk omlaag
Volgens Sebastiaan Schreijen van RaboResearch speelt vooral het aanbod aan acties en kortingen een rol. Supermarkten deelden in augustus relatief veel ‘voordeel’ uit, waardoor het gemiddelde prijsniveau nét onder dat van vorig jaar uitkwam.
De kans is groot dat dat effect in september nog even doorwerkt. Maar daarna kan het beeld omslaan: eerst stabiliseren, en vervolgens langzaam weer omhoog. Het punt is dat aanbiedingen vooral het gemiddelde drukken, terwijl de onderliggende kosten in de keten gewoon doorlopen.
Waarom vooral november als kantelpunt wordt genoemd
Meerdere economen verwachten dat supermarkten vanaf november opnieuw duurder kunnen worden. Dat heeft niet met één grote knop te maken, maar met een optelsom van kosten die gaandeweg zichtbaarder wordt. Denk aan energie, transport en lonen.
Voor huishoudens zou dat extra zuur zijn, omdat veel mensen de prijsstijgingen van de afgelopen jaren nog steeds voelen. De buffer is op, en ‘een paar euro per week meer’ tikt inmiddels gewoon hard aan in een maandbudget.
Energieprijzen werken door tot in het winkelschap
Een belangrijk risico zit in energie. Diesel en gas zijn duurder geworden en dat raakt voedsel op allerlei momenten: bij productie, verwarming, koeling en vervoer. Het is precies het soort kostenpost dat overal een beetje in zit, en daarom flink kan doorwerken.
