AMSTERDAM – Het is een bekend fenomeen: na een middagje terras of een barbecue in de brandende zon lijkt die tweede of derde versnapering ineens veel harder aan te komen dan tijdens een avondje in de kroeg. De mythe dat je sneller dronken of aangeschoten raakt in de zon is hardnekkig. Maar hoe zit dat medisch en biologisch gezien eigenlijk? Is het een fabel, of klopt het echt?
De wetenschap is er duidelijk over: alcoholpercentage in je bloed stijgt niet sneller puur omdat de zon schijnt. Toch is het antwoord ja, je voelt je inderdaad sneller aangeschoten en de effecten zijn een stuk verraderlijker. Dat heeft alles te maken met een combinatie van warmte, hydratatie en hoe ons lichaam op alcohol reageert.
De boosdoener: Vochttekort en uitdroging
Als de zon schijnt en de temperatuur stijgt, begint je lichaam te zweten om af te koelen. Hierdoor verlies je ongemerkt veel vocht. Alcohol heeft een vochtafdrijvende werking (het remt het hormoon dat ervoor zorgt dat je nieren vocht vasthouden).
Wanneer je alcohol drinkt in de zon, droog je dus in recordtempo uit.
-
Minder bloedvolume: Door het vochttekort daalt het volume van je bloed (het wordt iets 'dikker').
-
Hogere concentratie: Omdat er minder vocht in je lichaam zit om de alcohol te verdunnen, stijgt de alcoholconcentratie in je bloed relatief sneller. Hierdoor bereikt de alcohol je hersenen sneller en intenser.
Bloedvaten die wijd openstaan
Bij warme temperaturen zetten je bloedvaten zich wijd open om warmte aan de omgeving af te geven (daarom krijg je vaak een rode blos op je wangen). Alcohol doet precies hetzelfde: het verwijdt de bloedvaten.
De combinatie van zon en alcohol zorgt voor een flinke daling van de bloeddruk. Dit kan leiden tot:
-
Duizeligheid
-
Vermoeidheid
-
Een licht gevoel in het hoofd
Deze symptomen van warmte en een lage bloeddruk lijken sprekend op de eerste stadia van aangeschoten zijn, waardoor het effect van de alcohol dubbel zo hard binnenkomt.
De valkuil van de 'verfrissing'
Daarnaast speelt psychologie en gedrag een grote rol. Als het warm is, hebben we dorst. Een ijskoud biertje, een frisse rosé of een cocktail drinkt op zo'n moment heerlijk snel weg. Waar je in de winter rustig aan een glas nipt, drink je in de zon vaker grotere slokken tegen de dorst. Je krijgt per tijdseenheid simpelweg sneller alcohol binnen.
Pas op voor de zonnesteek: De symptomen van een zonnesteek (hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid) worden door alcohol vaak gemaskeerd of juist versterkt. Je merkt pas dat het misgaat als het eigenlijk al te laat is.
Tips om verantwoord te genieten in de zon
Wil je voorkomen dat je na twee drankjes al tollend op je benen staat? Cybersecurity voor je eigen lichaam begint bij een goede voorbereiding:
-
De 1-op-1 regel: Drink voor elk glas alcohol minstens één groot glas water. Dit compenseert het vochtverlies door het zweten en de alcohol.
-
Eet voldoende: Alcohol wordt op een lege maag veel sneller in het bloed opgenomen. Een goede bodem (met vetten en koolhydraten) vertraagt dit proces.
-
Zoek de schaduw op: Geef je lichaam af en toe rust van de directe hitte.
-
Verwar dorst niet met alcoholbehoefte: Begin altijd eerst met een grote dorstlesser (water of fris) voordat je aan het alcoholische drankje begint.
Conclusie: De zon verandert de chemische werking van alcohol niet, maar zet je lichaam wel buitenspel door uitdroging en bloeddrukverlaging. Geniet dus van het mooie weer, maar drink met verstand!
