Waarom tuinliefhebbers twee keer nadenken voor vingerhoedskruid

Steeds meer Nederlandse tuinen worden getooid met deze opvallende tweejaarlijkse plant: hoge stengels met talrijke klokvormige bloemen in tinten van paars, roze tot wit. Vingerhoedskruid trekt niet alleen het oog, maar ook hommels komen er graag op af. Toch is er een aspect aan deze sierlijke groeier dat velen onder tuiniers uit het oog verliezen.

Wat is vingerhoedskruid eigenlijk?

Vingerhoedskruid, wetenschappelijk bekend als Digitalis purpurea, heeft ook de namen heksenkruid en vingerhoedje gekregen. Deze plant bereikt gemiddeld twee meter hoogte en toont haar bloemen van eind mei tot september. De bloeiwijze is herkenbaar aan de vorm van miniatuurtjes van vingerhoedjes, wat de plantnaam verklaart.

In het wild groeit de plant op open zandbodems, vlaktes en in bossen waar bomen zijn omgevallen of gekapt. Volgens Baudewijn Odé van stichting FLORON, die zich richt op wilde planten in Nederland, gedijt vingerhoedskruid juist op die wat ruigere, lichte plekken. Dat maakt ‘m ook tuintechnisch flexibel.

Waarom hij zo geliefd is bij tuiniers

De aantrekkingskracht is begrijpelijk. De plant heeft weinig onderhoud nodig, doet het zowel in de zon als in halfschaduw en levert een spectaculair beeld als hij in volle bloei staat. Bijen, hommels en andere insecten vliegen erop af, wat een welkome bijdrage is aan de biodiversiteit in je tuin.

Er bestaan bovendien verschillende soorten en kleurvarianten. Van diep purper tot zachtroze en stralend wit: je kunt er een heel persoonlijk bloembed mee samenstellen. Voor wie net begint met tuinieren is het een dankbare plant, want hij is moeilijk dood te krijgen.

De keerzijde: bijzonder giftig

Maar dan komt het minder vrolijke nieuws. Vingerhoedskruid bevat hartglycosiden, waaronder digitoxine en digitaline. Dat zijn stoffen die invloed hebben op de hartspier. Alle delen van de plant zijn giftig, en dat verandert niet door drogen of koken. Volgens consumentenprogramma Radar en het Antigifcentrum gaat het om een van de meest beruchte giftige sierplanten in onze tuinen.

Voor volwassenen die hem met respect behandelen is het risico beperkt. Maar in tuinen waar kleine kinderen spelen of huisdieren rondlopen, ligt dat anders. Kinderen stoppen graag van alles in hun mond, en honden en katten zijn ook gevoelig voor het gif. Zelfs huidcontact kan in sommige gevallen al een reactie geven, daarom wordt aangeraden handschoenen te dragen bij het snoeien.

Welke symptomen horen erbij?

Bij inname kunnen symptomen al binnen ongeveer drie uur optreden. Vaak gaat het om maag- en darmklachten, duizeligheid, hoofdpijn, verwarring en in zeldzame gevallen stuipen. Een kenmerkend signaal is een onregelmatige of vertraagde polsslag. De klachten kunnen meerdere dagen aanhouden en in ernstige gevallen leiden tot ziekenhuisopname.