Een hardnekkige fabel is dat vitamine B12 wordt aangemaakt door dieren of planten. Dat is niet zo: vitamine B12 wordt uitsluitend geproduceerd door micro-organismen (bacteriën) die in de bodem en in het spijsverteringskanaal van dieren leven.
Hoe Komen Dieren Aan B12?
Dieren krijgen deze bacteriën binnen doordat ze ongewassen planten eten, aarde binnenkrijgen of via bacteriële fermentatie in hun eigen maag-darmstelsel. Hierdoor hoopt de vitamine zich op in hun weefsels, melk en eieren. In de moderne veehouderij krijgen veel dieren overigens ook B12-supplementen via hun voer toegediend.
Waarom Vinden We Het Niet Meer Op Planten?
Vroeger kregen mensen wellicht sporen van B12 binnen via ongewassen gewassen of ongefilterd bronwater. Onze moderne, grondige hygiënestandaarden en de intensieve reiniging van groente en fruit zorgen er echter voor dat deze bacteriën (en dus de B12) volledig worden verwijderd. Dit is uiteraard fantastisch om ziekteverwekkers te voorkomen, maar het betekent wel dat planten geen betrouwbare bron van B12 meer zijn.
Zitten Er Geen 'Natuurlijke' B12-Bronnen In Zeewier Of Algen?
Er wordt soms beweerd dat plantaardige producten zoals spirulina, chlorella, nori of gefermenteerde sojaproducten (tempé) natuurlijke bronnen van B12 zijn. Dit is echter misleidend!
Deze producten bevatten voornamelijk zogenaamde B12-pseudo-vitaminen (analogen). Deze stoffen lijken chemisch gezien sterk op vitamine B12 en worden door bloedtesten soms als zodanig gemeten, maar ze zijn niet actief in het menselijk lichaam. Sterker nog: deze pseudo-vitaminen kunnen de opname van échte vitamine B12 in de darmen juist blokkeren.
De Symptomen En Risico's Van Een B12-Tekort
Onze lever slaat een voorraad vitamine B12 op die enkele jaren mee kan gaan. Hierdoor merkt iemand die overstapt op een veganistisch dieet niet meteen dat de opname stopt. Wanneer de reservevoorraad na verloop van tijd echter opraakt, kunnen er ernstige gezondheidsproblemen ontstaan.
Een langdurig B12-tekort kan leiden tot:
-
Bloedarmoede (Pernicieuze Anemie): Dit veroorzaakt extreme vermoeidheid, spierzwakte, duizeligheid, kortademigheid en een bleke of vergeelde huid.
-
Neurologische Schade: Aantasting van het zenuwstelsel kan zich uiten in tintelingen of een doof gevoel in handen en voeten, coördinatieproblemen en geheugenverlies. Let op: neurologische schade kan in een laat stadium onherstelbaar zijn!
-
Psychische Klachten: Stemmingswisselingen, neerslachtigheid, prikkelbaarheid en verminderde concentratie.
-
Verhoogd Homocysteïnegehalte: Een tekort aan B12 leidt tot een stijging van het aminozuur homocysteïne in het bloed, wat het risico op hart- en vaatziekten kan verhogen.
Hoe Komen Veganisten Aan Voldoende Vitamine B12?
Gelukkig is het voor veganisten heel eenvoudig om een B12-tekort te voorkomen. Er zijn twee betrouwbare manieren:
