Hout bestaat uit een complexe structuur van cellen en langgerekte transportbanen. Bij levend hout spelen die structuren onder meer een rol bij het transport van water.
Tijdens het drogen verdwijnt een groot gedeelte van het vocht uit het hout. Daardoor kan lucht gemakkelijker door bepaalde delen van de houtstructuur bewegen.
Wanneer iemand krachtig tegen het uiteinde van een voldoende poreus en droog stuk hout blaast kan aan de andere kant lucht naar buiten komen. Zit daar een laagje afwasmiddel dan kan die lucht belletjes en schuim veroorzaken, bij vochtiger hout verloopt die luchtstroom doorgaans moeilijker.
De afwasmiddeltruc heeft echter een belangrijke beperking, de proef levert geen vochtpercentage op. Het resultaat kan bovendien worden beïnvloed door de houtsoort en de lengte van het blok en de structuur van het hout.
Ook scheuren en beschadigingen kunnen invloed hebben op de route die de lucht aflegt. Het verschijnen van schuim betekent daarom niet automatisch dat het vochtgehalte exact binnen de gewenste grens ligt, wie zekerheid wil hebben kan beter een houtvochtmeter gebruiken.
Goed drogen blijft belangrijkste stap
Daarbij is de manier van meten eveneens belangrijk, het vochtgehalte aan alleen de buitenkant zegt niet per se hoeveel vocht zich dieper in het hout bevindt. Een vers gekloofd oppervlak kan een representatievere meting mogelijk maken.
Brandhout kan het beste gekloofd en goed geventileerd worden opgeslagen. Bescherming tegen regen is belangrijk terwijl lucht langs het hout moet kunnen blijven circuleren.
Hoe snel het droogt hangt onder meer af van de houtsoort en de dikte van de blokken en de opslagomstandigheden. De test met afwasmiddel kan dus vooral worden gezien als een handige eerste controle wanneer er geen meetapparatuur beschikbaar is.
Verschijnt er schuim nadat aan de andere kant van het hout is geblazen dan kan dat erop wijzen dat er voldoende open luchtwegen in het hout aanwezig zijn. Voor wie precies wil weten hoe droog het brandhout werkelijk is blijft een vochtmeter echter de betrouwbaardere keuze.
