Reizigers die deze zomer via Schiphol vertrekken of daar overstappen, kunnen tegen wachtlijnen van vijf uur aanlopen. Dit komt niet door verhoogde passagiersaantallen of werkstakingen, maar door een nieuw Europees controlesysteem dat volgens het vliegverkeer ernstige problemen vertoont.
Europese vliegmaatschappijen en luchthavens zijn zo bezorgd dat zij een alarmbrief aan Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen hebben gericht. Hun verzoek is duidelijk uitgesproken: schakel het systeem in de maanden juli en augustus uit, anders loopt het zomerverkeer volledig vast.
Wat is het EES eigenlijk?
Het gaat om het Entry/Exit System, kortweg EES. Sinds april krijgen reizigers van buiten de EU die naar een van de 29 Schengenlanden vliegen geen paspoortstempel meer. In plaats daarvan worden hun paspoort, gezicht en vingerafdrukken digitaal geregistreerd.
Op Schiphol staan daarvoor maar liefst 161 registratiezuilen. Op papier klinkt dat als een moderne, snelle oplossing. In de praktijk stapelen de kinderziektes zich al maanden op: trage software, storingen en zuilen die reizigers niet herkennen.
Waarom de brandbrief nu komt
De invoering veroorzaakte de afgelopen maanden al lange rijen, gemiste aansluitingen en vertragingen op meerdere Europese luchthavens, waaronder Schiphol. Maar het echte probleem moet nog beginnen.
In juli en augustus verwerken de Europese luchthavens samen zo’n 40 miljoen passagiers méér dan in de afgelopen twee maanden. Schiphol alleen al verwacht op piekdagen tot 230.000 reizigers per etmaal. Volgens de opstellers van de brief is een kritiek punt bereikt.
De sector waarschuwt dat de wachttijden tijdens piekuren kunnen oplopen tot vijf uur. Die vertragingen raken miljoenen passagiers, waaronder gezinnen met jonge kinderen, ouderen en mensen met een beperkte mobiliteit.
Trek de stekker er tijdelijk uit
Volgens de koepelorganisatie Barin, die de vliegmaatschappijen in Nederland vertegenwoordigt, is de oplossing simpel: pauzeer het systeem gedurende juli en augustus. Woordvoerder Marnix Fruitema noemt de situatie zorgelijk en spreekt van te veel IT-problemen en haperingen.
Griekenland liep al vooruit op de troepen en schakelde het systeem lokaal uit. De Nederlandse luchtvaart vindt dat ons land dat desnoods ook op eigen houtje moet doen. Daarnaast willen de airlines dat de officiële invoeringsdatum van 1 september met een half jaar wordt uitgesteld.
Ook Nederlandse reizigers de klos
Denk niet dat je als Nederlander met een EU-paspoort buiten schot blijft. Fruitema waarschuwt dat ook vakantiegangers uit eigen land langer kunnen moeten wachten.
De Koninklijke Marechaussee is volgens hem niet royaal bezet op Schiphol. Bij storingen kunnen medewerkers worden verplaatst naar de niet-EU-rijen, waardoor poortjes voor Nederlandse reizigers zomaar dicht kunnen. Wie hoopt op een vlotte doorloop, kan dus alsnog vastlopen.
