De nuchtere verklaring: een kwestie van sluitertijd
Fact-checkers en fotografiedeskundigen hebben zich er ondertussen ook al over gebogen. De meest waarschijnlijke uitleg heeft weinig met geesten te maken en alles met techniek. Bij een lange sluitertijd is één kleine beweging genoeg om iets vaags of half-doorzichtigs op de foto te krijgen.
Denk aan iemand die net even haar hand op de schouder van een collega legt om stil te gaan zitten, en die vervolgens haar arm terugtrekt terwijl de opname nog loopt. De hand wordt scherp vastgelegd op het moment dat hij stilligt, de arm die eraan vastzit vervaagt tot ze bijna oplost in de achtergrond en de plooien van de kleding.
Ook het perspectief speelt mee. Op een oude, matig belichte foto lopen donkere stoffen, schaduwen en achterliggende figuren snel in elkaar over. Wat lijkt op een losse hand, kan gewoon horen bij een arm die je niet meer terugvindt in het gewriemel van jurken en schorten.
Waarom deze foto blijft rondgaan
Toch blijft de opname het internet halen, en dat is niet toevallig. Ons brein is er buitengewoon goed in om patronen te zien, vooral gezichten en handen. Zodra iemand je vertelt waar je moet kijken, zie je het niet meer weg. Dat effect heet in de psychologie pareidolie en verklaart ook waarom mensen gezichten zien in wolken of stopcontacten.
Combineer dat met de sfeer van een eeuwenoude foto, wat stijve poses en een tikje verbeelding, en je hebt een perfect Facebook-raadsel. Precies daarom duikt de foto elke paar jaar weer op met een nieuwe kop erboven.
Optische illusie of iets griezeligers?
Wat je uiteindelijk gelooft, hangt vooral van jezelf af. Voor de één is het niets meer dan een technisch trucje van een oude camera. Voor de ander blijft het een van die beelden waar je toch een beetje kippenvel van krijgt.
Zeker is dat de vrouwen op de foto zich waarschijnlijk nooit hebben gerealiseerd dat hun werkdag ruim een eeuw later nog steeds vragen oproept bij mensen aan de andere kant van de wereld. Van een gewone werkdag in een linnenfabriek naar een eeuwige puzzel op internet, dat had niemand van hen zien aankomen.
