35 graden in september en 30 graden in oktober: De zomer is absoluut niet van plan te stoppen

Dat contrast wordt de komende maanden vooral interessant in Frankrijk. Voor liefhebbers van zon en hoge temperaturen klinkt een zachte en droge nazomer daar vanzelfsprekend aantrekkelijk, maar voor natuurgebieden, landbouw en waterstanden kan aanhoudende droogte juist voor flinke problemen zorgen.

Vooral de chemische industrie en staalbedrijven zijn afhankelijk van vervoer over de Rijn. Ook olieproducten en andere grondstoffen worden in grote hoeveelheden per binnenvaartschip vervoerd.

Duitsland heeft eerder ervaren wat langdurig laagwater economisch kan betekenen, in 2018 zorgden lage waterstanden op de Rijn voor problemen bij het goederenvervoer. Bedrijven moesten alternatieve transportmogelijkheden zoeken en sommige fabrieken beperkten hun productie.

Onder meer chemieconcern BASF werd destijds geraakt. Het enorme industriecomplex van het bedrijf in Ludwigshafen is sterk afhankelijk van de Rijn voor de aanvoer van grondstoffen en het vervoer van producten.

Een vergelijkbare situatie kan opnieuw economische schade veroorzaken wanneer langdurige droogte samenvalt met zeer lage rivierstanden. Hoe groot die schade uiteindelijk wordt hangt echter sterk af van de duur van het laagwater en van de hoeveelheid regen in de stroomgebieden van de Rijn.

Regen stroomopwaarts is namelijk minstens zo belangrijk als regen in Duitsland zelf. De Rijn krijgt water uit een enorm stroomgebied dat onder meer delen van Zwitserland en Frankrijk omvat.

Warme herfst gevolg van meerdere oorzaken

Langdurige hogedrukgebieden kunnen ervoor zorgen dat Atlantische storingen moeilijker Centraal-Europa bereiken. Daardoor kan gedurende langere tijd warm en droog weer ontstaan.

Tegelijkertijd is voorzichtigheid nodig bij verklaringen waarbij één verschijnsel zoals een veranderende straalstroom rechtstreeks verantwoordelijk wordt gemaakt voor een specifieke droogteperiode. De Europese weersituatie ontstaat door een combinatie van atmosferische en oceanische factoren.

Op langere termijn speelt klimaatverandering wel een duidelijke rol. Europa warmt op en hittegolven zijn door de stijgende gemiddelde temperatuur intenser geworden.

Of september en oktober daadwerkelijk uitzonderlijk warm en droog worden moet de komende weken blijken. Een omslag naar wisselvalliger Atlantisch weer kan de situatie snel veranderen.

Voor de Rijn is vooral langdurige neerslag van belang. Een paar stevige onweersbuien lossen structureel laagwater namelijk niet op, daarvoor is gedurende langere tijd regen nodig in grote delen van het stroomgebied.

Een zonnige nazomer kan voor vakantiegangers daarom aantrekkelijk klinken. Voor landbouw en industrie ligt dat anders en wanneer regen langdurig uitblijft kan iedere extra droge week de druk op rivieren en watervoorraden verder vergroten.