Toch kan extreme slaperigheid ook andere oorzaken hebben.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Een infectie
- Uitdroging
- Een verandering in medicatie
- Lage bloeddruk
- Slaaptekort
- Verstoring van het dag-nachtritme
- Een andere medische aandoening
Wanneer iemand plotseling veel suffer of moeilijk wakker te krijgen is, is het verstandig om medisch advies te vragen.
3. Minder bewegen en toenemende zwakte
Een andere mogelijke verandering is een duidelijke afname van lichamelijke activiteit.
Iemand die vroeger zelfstandig rondliep, kan steeds meer tijd in bed of in een stoel doorbrengen.
Traplopen kan moeilijker worden. Opstaan uit een stoel kan meer inspanning kosten. Soms heeft iemand hulp nodig bij activiteiten die vroeger vanzelfsprekend waren.
In een vergevorderde levensfase kan dit samenhangen met een geleidelijke afname van lichamelijke reserves.
Maar ook hier zijn meerdere verklaringen mogelijk.
Een tekort aan voeding, bloedarmoede, een infectie, spierverlies, pijn of medicatie kunnen bijvoorbeeld bijdragen aan toenemende zwakte.
Daarom is het belangrijk om nieuwe of snel toenemende zwakte niet simpelweg toe te schrijven aan leeftijd.
4. Veranderingen in ademhaling
Tijdens de laatste levensfase kunnen ademhalingspatronen veranderen.
De ademhaling kan bijvoorbeeld onregelmatiger worden. Er kunnen langere pauzes tussen ademhalingen ontstaan of de ademhaling kan afwisselend sneller en langzamer worden.
Soms klinkt de ademhaling ook luidruchtiger doordat speeksel of slijm zich achter in de keel verzamelt en de persoon dit niet meer goed kan wegslikken.
Dit kan voor familieleden erg verontrustend klinken.
Het betekent echter niet noodzakelijk dat de persoon pijn heeft of zich verstikt voelt.
Wanneer iemand bekend is met een ernstige aandoening en zich in een palliatieve fase bevindt, kan een zorgteam uitleggen wat dergelijke veranderingen betekenen en hoe het comfort kan worden verbeterd.
Bij een plotselinge verandering in ademhaling bij iemand die niet eerder in de laatste levensfase verkeerde, is medische beoordeling belangrijk.
5. Minder contact met de omgeving
Sommige mensen worden in de laatste levensfase stiller en trekken zich meer terug.
Ze praten minder, hebben minder behoefte aan bezoek of reageren minder uitgebreid op gesprekken.
Soms lijken ze meer in zichzelf gekeerd.
Dit kan onderdeel zijn van het natuurlijke proces wanneer het lichaam steeds minder energie heeft.
