Het verschil tussen ouder worden en een ernstige verandering
Ouder worden gaat vaak gepaard met veranderingen in kracht, snelheid en energie.
Maar een plotselinge verandering verdient extra aandacht.
Wanneer iemand bijvoorbeeld binnen enkele dagen veel minder eet, nauwelijks drinkt en vrijwel voortdurend slaapt, is het verstandig om contact op te nemen met een zorgprofessional.
Een geleidelijke verandering over maanden kan een ander verhaal zijn dan een plotselinge verandering over enkele dagen.
De snelheid waarmee symptomen ontstaan is daarom belangrijke informatie voor de arts.
Wat familieleden kunnen doen
Wanneer een geliefde kwetsbaarder wordt, kan het moeilijk zijn om te weten wat je moet doen.
Probeer vooral rustig te observeren.
Noteer veranderingen in:
- Eetlust
- Drinken
- Slaap
- Mobiliteit
- Ademhaling
- Bewustzijn
- Pijn
- Toiletgang
- Communicatie
Deze informatie kan een arts of verpleegkundige helpen om de situatie beter te beoordelen.
Daarnaast is het belangrijk om de persoon zelf zoveel mogelijk te betrekken bij beslissingen over verzorging en behandeling, zolang dat mogelijk is.
Comfort staat centraal
Wanneer iemand daadwerkelijk in de laatste levensfase verkeert, verschuift de zorg soms van het behandelen van de onderliggende aandoening naar het zoveel mogelijk behouden van comfort en waardigheid.
Een zorgteam kan bijvoorbeeld helpen bij pijn, benauwdheid, misselijkheid, angst, droge mond of andere klachten.
Ook eenvoudige dingen kunnen belangrijk zijn: een rustige kamer, zachte verlichting, een vertrouwde stem, favoriete muziek of de aanwezigheid van familie.
Wat prettig is, verschilt van persoon tot persoon.
Forceer eten of drinken niet
Wanneer iemand in een vergevorderde levensfase nauwelijks nog wil eten of drinken, kan familie zich daar begrijpelijkerwijs zorgen over maken.
Toch is het niet altijd goed om iemand voortdurend te proberen overtuigen om te eten.
Wanneer slikken moeilijk wordt, kan forceren bovendien leiden tot verslikken.
Vraag daarom advies aan de behandelende arts, verpleegkundige of het palliatieve zorgteam over wat in die situatie het meest comfortabel en veilig is.
Een droge mond kan soms worden verlicht door goede mondverzorging, afhankelijk van de situatie en de medische adviezen.
Een verandering betekent niet altijd het einde
Dit is misschien wel de belangrijkste boodschap.
Een oudere persoon die meer slaapt, minder eet of zwakker wordt, bevindt zich niet automatisch in het laatste jaar of de laatste maanden van het leven.
