Het gaat niet langer om verzoeken en overleg. Minister Bart van den Brink van Asiel kondigt aan dat hij volgende week officieel het escalatieproces opstart tegen de eerste gemeenten die weigeren asielopvang te organiseren. Die gemeenten moeten zich melden bij het ministerie, en Van den Brink maakt dan ook publiek om welke het gaat. Achter die aankondiging schuilt een oplopende druk die al maanden sluimert.
Langlopende patstelling
Al geruime tijd probeert het ministerie van Asiel gemeenten te bewegen hun wettelijke taak te vervullen. Gemeenten zijn verplicht opvangplaatsen voor asielzoekers te faciliteren. Veel van hen laten dat echter na. Volgens Van den Brink zijn er inmiddels zo’n 47 gemeenten die na herhaaldelijke verzoeken geen enkele uitleg hebben gegeven over waarom zij geen opvangplekken bieden. Die aanhoudende stilte is voor de minister de directe aanleiding om nu door te pakken.
Eerder verliep het contact via brieven en informele gesprekken. Dat heeft bij een aanzienlijk deel van de gemeenten niet het gewenste resultaat opgeleverd. Daardoor ziet Van den Brink zich genoodzaakt de volgende formele stap te zetten in het bestuurlijke handhavingstraject. Dat proces heet officieel het escalatieproces, en het openen ervan is een serieuze juridische en politieke stap.
Wat het escalatieproces inhoudt
Het escalatieproces is geen symbolische maatregel. Gemeenten die worden aangesproken, moeten zich in persoon verantwoorden bij het ministerie. Ze krijgen daarmee de kans om alsnog tekst en uitleg te geven. Van den Brink hoopt dat ze bovendien concrete stappen zetten richting het organiseren van opvang. De minister heeft echter ook een zwaarder wapen achter de hand, voor het geval dat overleg niets oplevert.