Sanne heeft gedurende mijn laatste vier levensjaren structureel zorg, administratie en begeleiding verleend zonder daar ooit financiële vergoeding voor te vragen.
Ik moest stoppen met lezen.
Mijn handen begonnen te trillen.
Niet door de vier ton.
Door die ene zin.
Iemand had gezien wat ik had gedaan.
Mijn moeder had jaren gezegd:
“Je gaat toch graag naar oma.”
Alsof tijd gratis was zolang een vrouw hem gaf.
“Er is meer,” zei de notaris.
Hij liet bankafschriften zien.
Veertien overboekingen.
Bedragen tussen de vijfduizend en vijfentwintigduizend euro.
Begunstigde:
F. de Bruin-van Dijk.
L. de Bruin.
De Bruin Vastgoed B.V.
Marieke floot zacht door haar neus.
“Subtiel.”
De notaris keek haar kort aan.
“Niet bijzonder subtiel, nee.”
“Had mijn oma toestemming gegeven?”
“Dat is precies het probleem.”
Hij haalde een document tevoorschijn.
“Uw oma heeft vijf maanden voor haar overlijden haar eerdere volmacht ingetrokken.”
Ik voelde mijn hartslag in mijn nek.
“Dus mijn moeder mocht dit niet meer doen?”
“Correct.”
“En toch deed ze het?”
“Volgens de bankgegevens wel.”
Ik keek naar de transactiedata.
De eerste was drie dagen na het intrekken van de volmacht.
De laatste negen dagen voor oma stierf.
Mijn moeder had dus niet één fout gemaakt.
Ze had een systeem gehad.
“Waarom?”
De notaris vouwde zijn handen.
“Dat zult u haar moeten vragen.”
Dat hoefde uiteindelijk niet.
Om drie uur kwam mijn moeder zelf het kantoor binnen.
Met mijn vader.
En Femke.
Lars bleef buiten.
Mijn moeder zag mij en bleef staan.
“Wat doe jij hier?”
Notaris De Graaf keek op.
“Mevrouw Van Dijk, uw dochter is erfgenaam. Haar aanwezigheid lijkt mij moeilijk verrassend.”
Ria legde haar tas neer.
“Dit is een familiezaak.”
“Een testament is in de eerste plaats een juridische zaak.”
Ik keek naar Femke.
Ze was bleek.
“Wist jij hiervan?”
Ze ging zitten.
“Sanne—”
“Ja of nee.”
Mijn moeder zei:
“Dit is niet het moment.”
Ik keek haar aan.
“Dat bepaal jij niet meer.”
Femke keek naar haar handen.
“Lars zei dat oma ons wilde helpen.”
“Met honderdtachtigduizend euro?”
“Niet zoveel.”
“Hoeveel dacht jij dan?”
Ze antwoordde niet.
“Femke.”
“Vijfenzestigduizend.”
Mijn moeder keek scherp naar haar.
Daar was het.
Een kleine blik.
Maar genoeg.
Femke zag hem ook.
“Wat?”
Mijn moeder zei niets.
Femke draaide zich naar de notaris.
“Hoeveel?”
“Voor zover wij nu hebben vastgesteld: honderdachtenzeventigduizend vierhonderd euro.”
Femke werd wit.
“Dat kan niet.”
Mijn moeder zei:
“Dit hoeven we niet zo te bespreken.”
Femke keek haar aan.
“Mam. Waar is de rest?”
Het was bijna ironisch.
Mijn moeder had mij uit huis gezet om plaats te maken voor haar favoriete dochter.
Nu keek diezelfde dochter haar aan alsof ze een vreemde was.
“Er waren kosten,” zei Ria.
“Welke kosten?”
“Voor oma.”
De notaris schoof een overzicht naar voren.
“Die zorgkosten zijn apart betaald.”
Ria keek hem strak aan.
“U doet alsof ik heb gestolen.”
Hij antwoordde rustig:
“Ik beschrijf transacties.”
Mijn vader keek naar de tafel.
Ik herkende die houding.
Maar deze keer zei ik:
“Pap. Kijk op.”
Hij deed het.
“Niet weer verdwijnen.”
Hij knikte langzaam.
Daarna keek hij naar mijn moeder.
“Ria, vertel het.”
Haar gezicht veranderde.
Voor het eerst zag ik iets dat op angst leek.
“Hou je mond, Henk.”
“Vertel het.”
“Nu ineens de held?”
