4. Acanthosis nigricans: donkere, fluweelachtige huid
Een andere mogelijke oorzaak van donkere, verdikte huid is acanthosis nigricans.
Deze huidaandoening veroorzaakt meestal donkerdere plekken met een verdikt, fluweelachtig oppervlak. Ze komen vaak voor in huidplooien, bijvoorbeeld in de nek, oksels en liezen. Soms kunnen ook andere lichaamsdelen betrokken zijn.
Acanthosis nigricans wordt geregeld in verband gebracht met insulineresistentie. Daarbij reageren de lichaamscellen minder goed op insuline, het hormoon dat helpt om glucose uit het bloed op te nemen.
Ook overgewicht, bepaalde hormonale aandoeningen en sommige medicijnen kunnen een rol spelen.
De enkels zijn niet de meest typische plaats voor acanthosis nigricans. Alleen op basis van donkere huid rond de enkels kun je deze aandoening dus niet vaststellen.
Wanneer moet je opletten?
Als je daarnaast vergelijkbare donkere, fluweelachtige plekken in je nek of oksels opmerkt, is het verstandig om een afspraak met je huisarts te maken.
De arts kan beoordelen of verder onderzoek nodig is, bijvoorbeeld naar je bloedsuiker of mogelijke insulineresistentie.
Probeer de plekken niet zelf te bleken of weg te schuren. Als er een onderliggende oorzaak is, is het belangrijk om die te herkennen en waar nodig te behandelen.
5. Problemen met de bloedsomloop
Donkere verkleuring rond de enkels kan ook verband houden met problemen met de veneuze bloedsomloop.
Aders voeren bloed vanuit de benen terug naar het hart. In de beenaders helpen kleine kleppen om het bloed in de juiste richting te laten stromen.
Wanneer deze kleppen niet goed functioneren, kan bloed zich gemakkelijker in de onderbenen ophopen. Dit wordt chronische veneuze insufficiëntie genoemd.
De druk in de aders kan daardoor toenemen. Vocht kan zich ophopen in het omliggende weefsel en rode bloedcellen kunnen buiten de kleine bloedvaten terechtkomen. Het ijzerhoudende pigment dat daarbij vrijkomt, kan een bruine verkleuring van de huid veroorzaken.
Deze veranderingen zijn vaak zichtbaar rond de enkels en het onderste gedeelte van de onderbenen.
Andere mogelijke symptomen zijn:
- gezwollen enkels, vooral later op de dag;
- een zwaar of vermoeid gevoel in de benen;
- spataderen;
- jeuk of een geïrriteerde huid;
- een bruine verkleuring die geleidelijk toeneemt;
- huidveranderingen die uiteindelijk kunnen leiden tot moeilijk genezende wondjes.
Niet iedereen heeft al deze klachten. Soms is de verkleuring een van de eerste veranderingen die iemand opmerkt.
Wat kun je doen?
Als je donkere enkels hebt in combinatie met zwelling, spataderen of een zwaar gevoel in de benen, maak dan een afspraak met je huisarts.
De arts kan onderzoeken of de veneuze bloedsomloop een rol speelt en bepalen welke behandeling geschikt is.
Regelmatig wandelen en het vermijden van langdurig stilzitten of stilstaan kunnen de bloedsomloop ondersteunen. Het omhoog leggen van de benen kan bij bepaalde vormen van veneuze zwelling eveneens helpen.
Compressiekousen kunnen voor sommige mensen nuttig zijn, maar zijn niet voor iedereen geschikt. Laat je adviseren voordat je ze gebruikt, vooral wanneer er mogelijk ook problemen zijn met de slagaderlijke bloedtoevoer.
