Gaat het over narcisme als persoonlijkheidstrek of over een klinische diagnose?
Dat verschil is enorm belangrijk.
Kunnen de resultaten door andere factoren worden verklaard?
Bijvoorbeeld leeftijd, geslacht, cultuur, sociale omgeving, gezondheid of mediagebruik.
Door deze vragen te stellen, wordt het gemakkelijker om sensationele claims van degelijk onderzoek te onderscheiden.
Wat je nooit moet doen op basis van één lichamelijk kenmerk
Het is verstandig om iemand niet te beoordelen op basis van:
- lichaamslengte;
- lichaamsgewicht;
- spiermassa;
- gezichtsvorm;
- neusvorm;
- kledingstijl;
- haarstijl;
- houding;
- oogcontact;
- huid;
- stem;
- manier van lopen.
Geen van deze eigenschappen kan op zichzelf aantonen dat iemand narcistisch is.
Zelfs wanneer een wetenschappelijk onderzoek een statistisch verband tussen een bepaald kenmerk en een persoonlijkheidstrek rapporteert, blijft individuele beoordeling ingewikkeld.
Kijk naar patronen over langere tijd
Als je iemands gedrag probeert te begrijpen, is het veel nuttiger om naar patronen te kijken.
Hoe gedraagt iemand zich wanneer hij niets te winnen heeft?
Hoe behandelt hij mensen die hem niet kunnen helpen?
Kan hij zich verontschuldigen?
Kan hij een fout toegeven?
Kan hij luisteren zonder het gesprek steeds naar zichzelf te trekken?
Kan hij kritiek verdragen zonder onmiddellijk anderen de schuld te geven?
Hoe reageert hij wanneer iemand anders succes heeft?
Dit soort gedrag geeft een veel rijker beeld dan een lichamelijke eigenschap.
Waarom wetenschappelijke nuance belangrijk is
Wetenschap werkt zelden met absolute regels wanneer het gaat om menselijke persoonlijkheid.
Onderzoekers spreken vaak over waarschijnlijkheden, verbanden, gemiddelden en mogelijke verklaringen.
Dat kan minder sensationeel klinken dan een titel als:
‘Dit lichaamskenmerk bewijst dat iemand narcistisch is.’
Maar het is veel nauwkeuriger.
Een wetenschappelijke bevinding kan interessant zijn zonder dat je daarmee een individuele persoon kunt diagnosticeren.
De kern van het verhaal
De gedachte dat een lichamelijk kenmerk iets kan onthullen over narcistische eigenschappen is interessant, maar moet met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.
Onderzoek naar persoonlijkheid en fysieke kenmerken kan statistische verbanden onderzoeken. Toch betekent zo’n verband niet dat een bepaald lichaamstype, uiterlijk of fysieke eigenschap automatisch wijst op narcisme.
Persoonlijkheid is complex.
Narcistische trekken kunnen zich bovendien op verschillende manieren uiten. Sommige mensen zoeken opvallend veel bewondering, terwijl anderen hun behoefte aan erkenning veel subtieler laten zien.
Daarom is gedrag over langere tijd veel informatiever dan uiterlijk.
Een opvallende lichaamsbouw kan indruk maken. Een zelfverzekerde houding kan aandacht trekken. Een zorgvuldig verzorgd uiterlijk kan iemand aantrekkelijk of professioneel doen lijken.
Maar geen van deze eigenschappen vertelt het volledige verhaal.
Uiteindelijk gaat het om gedrag, niet om uiterlijk
De volgende keer dat je iemand ontmoet die opvallend zelfverzekerd, gespierd, verzorgd of aanwezig is, is het verstandig om niet meteen conclusies te trekken over zijn persoonlijkheid.
Kijk in plaats daarvan naar hoe die persoon anderen behandelt.
Luistert hij?
Respecteert hij grenzen?
Kan hij kritiek verdragen?
Toont hij empathie?
Kan hij fouten toegeven?
En misschien wel het belangrijkste: blijft zijn gedrag consistent wanneer niemand kijkt?
Dat zijn veel betekenisvollere vragen wanneer je probeert te begrijpen wie iemand werkelijk is.
Een lichamelijke eigenschap kan interessant zijn voor wetenschappelijk onderzoek, maar een mens is nooit terug te brengen tot één fysieke eigenschap.
Uiterlijk kan een eerste indruk creëren, maar gedrag over tijd vertelt veel meer over iemands karakter.
