Op Prinsjesdag klinkt het altijd alsof álles tegelijk verandert, maar dit jaar voelt het eerder alsof het kabinet veel knopen nog even laat liggen. Dat is niet alleen voorzichtigheid: zonder vooraf zekere steun in de Tweede Kamer is het politiek slimmer om grote besluiten vooruit te schuiven.
Toch staat de Miljoenennota weer vol keuzes die je komend jaar in je portemonnee, je straat en zelfs in de klas kunt merken. Hieronder staan de opvallendste plannen bij elkaar, met wat extra context: wat wordt duurder, waar komt geld bij en waar schuift het kabinet juist door.
Zorg: eigen risico omhoog en focus op voorbereiding
Het eigen risico in de zorg gaat voor het eerst in elf jaar omhoog: van 385 euro naar 400 euro. Het is een relatief kleine stap, maar wel een symbolische, omdat het eigen risico al jaren gevoelig ligt.
Daartegenover staan ook investeringen. Ouderen krijgen een gratis gordelroosvaccin en voor pandemische paraatheid komt structureel 162 miljoen euro beschikbaar, waarvan het grootste deel naar het versterken van de GGD gaat.
Exotische muggen en gezonde keuzes op school en sport
Opvallend detail op de zorgbegroting: de aanpak van exotische muggen. De komende twee jaar is er 2 miljoen euro per jaar voor bestrijding, mede door zorgen rond het westnijlvirus en de opmars van de tijgermug.
Daarnaast reserveert het kabinet in 2027 23 miljoen euro voor gratis schoolfruit. Voor amateursport komt 25 miljoen euro extra beschikbaar om sportaccommodaties op te knappen, zodat clubs niet blijven hangen in achterstallig onderhoud.
Binnenlandse zaken: gemeenten, cyberdreiging en weerbaarheid
Gemeenten krijgen tot 2035 extra geld om zich beter te beschermen tegen ‘dreigingen van buitenaf’, zoals digitale aanvallen of het wegvallen van vitale systemen. Het bedrag start bij 20 miljoen euro en groeit naar 70 miljoen in 2032.
Ook burgerschapsonderwijs krijgt een duwtje, met name via ProDemos, dat 5 miljoen euro extra per jaar ontvangt. Daarnaast gaat jaarlijks 10 miljoen euro naar een nieuwe organisatie die buitenlandse beïnvloeding en manipulatie moet opsporen.
Inlichtingen: meer budget voor AIVD
Als de dreiging toeneemt, gaat vaak ook de aandacht (en het geld) naar inlichtingendiensten. De AIVD krijgt volgend jaar 25 miljoen euro extra. In 2030 is dat budget verdubbeld ten opzichte van die verhoging.
