Bovendien signaleert de markt al enige tijd een daling in het aantal nieuwbouwprojecten voor de vrije sector huur. Ontwikkelaars en beleggers parkeren plannen of trekken die volledig in. De Woonalliantie ziet dit als een direct gevolg van het huidige regelklimaat. Daarom dringt zij er bij het kabinet op aan om snel te handelen, voordat er definitief investeringskansen verloren gaan die moeilijk zijn terug te winnen.
Wat staat er op het spel voor huurders
De impact van een dalende woningproductie is concreet voor gewone Nederlanders. Minder nieuwe woningen betekent een aanhoudend krappe markt. Dat houdt huurprijzen hoog en drijft wachttijden verder op. Juist voor mensen met een middeninkomen, die niet in aanmerking komen voor sociale huur maar ook niet genoeg verdienen voor een hypotheek, is de situatie nijpend. De Woonalliantie benadrukt dan ook dat haar oproep niet alleen de belangen van marktpartijen dient. Zij stelt dat structureel meer aanbod uiteindelijk ook huurders ten goede komt.
Echter, tegenstanders van versoepeling van regels wijzen op andere risico’s. Zij vrezen dat het teruggeven van vrijheid aan beleggers opnieuw leidt tot speculatie en onbetaalbare huurprijzen. Dit debat is niet nieuw, maar krijgt door de oproep van de Woonalliantie opnieuw scherpte. Het kabinet zal een evenwicht moeten vinden tussen het beschermen van huurders en het aantrekkelijk houden van de markt voor investeerders.
Druk op het kabinet neemt toe
De oproep van de Woonalliantie past in een breder patroon van toenemende druk op het kabinet-Jetten vanuit de woningmarkt. Al langer klinken geluiden vanuit bouwers, ontwikkelaars en investeerders dat het huidige beleid averechts werkt. De coalitie geeft die zorgen nu een gezamenlijk en gecoördineerd gezicht. Daarmee wordt het lastiger voor het kabinet om de signalen af te doen als individuele klaagzangen van commerciële partijen. De Woonalliantie spreekt namelijk namens een breed front.
Daarnaast staat de politiek voor een lastige keuze. Aan de ene kant is er de maatschappelijke druk om huurders te beschermen en speculatie te beteugelen. Aan de andere kant dreigt de bouwambitie van 100.000 woningen per jaar te stranden zonder de medewerking van private partijen. Een koerswijziging is politiek gevoelig, maar uitstel maakt het probleem alleen maar groter. Het kabinet zal op korte termijn moeten reageren op de oproep van de Woonalliantie.
Het is nu aan Den Haag om te bepalen welke stappen worden gezet. De coalitie heeft haar punt gemaakt. Een reactie van het kabinet op de specifieke bezwaren en voorstellen van de Woonalliantie wordt de komende dagen verwacht. De uitkomst van dat debat raakt direct aan de vraag of het grote woningbouwdoel van dit kabinet ooit werkelijkheid wordt.
