Het jaarlijkse doel van 100.000 nieuwe woningen dreigt een lege belofte te worden. Dat is de harde boodschap die de Woonalliantie maandag naar het kabinet stuurt. Zolang beleggers en verhuurders zich door belemmerend beleid aan de zijlijn laten drukken, komt Nederland structureel tekort in de aanpak van de wooncrisis.
Coalitie trekt aan de bel in Den Haag
De Woonalliantie is een coalitie van partijen die actief zijn op de woningmarkt. Gezamenlijk richten zij zich tot het kabinet-Jetten met een dringende oproep. Zij roepen op om regels terug te draaien die beleggers en verhuurders volgens hen weerhouden van investeringen. Zonder die stap, zo waarschuwen zij, blijft de woningbouwambitie van het kabinet onrealistisch. De waarschuwing komt op een moment waarop de druk op de woningmarkt al jarenlang oploopt.
De wooncrisis in Nederland is al geruime tijd een politiek heet hangijzer. Starters vinden nauwelijks betaalbare huurwoningen. Wachtlijsten in de sociale sector lopen op tot soms meer dan tien jaar. Bovendien trokken de afgelopen jaren meerdere grote en kleine verhuurders hun kapitaal terug uit de Nederlandse markt. De combinatie van hogere rentes, aangescherpte huurprijsregulering en fiscale maatregelen maakten investeringen in huurvastgoed voor velen minder aantrekkelijk. Dat is precies de context waarin de Woonalliantie nu haar stem verheft.
Ambitie van 100.000 woningen onder druk
Het kabinet-Jetten heeft zichzelf de ambitie opgelegd om jaarlijks 100.000 woningen te bouwen. Dat is een forse opdracht in een markt die kampt met stikstofproblemen, een tekort aan bouwvakkers en stijgende materiaalkosten. De Woonalliantie stelt nu nadrukkelijk dat deze ambitie alleen al daarom al onder druk staat. Als bovendien beleggers en verhuurders niet meer instappen, wordt het doel volgens de coalitie volledig onhaalbaar. Het is een waarschuwing die het kabinet niet naast zich neer kan leggen.
De Woonalliantie koppelt het terugdraaien van belemmerende regels rechtstreeks aan het aantrekken van nieuwe investeringen. Welke specifieke regels de coalitie precies op het oog heeft, is op basis van de huidige berichtgeving niet volledig duidelijk. Toch is de richting helder: de coalitie pleit voor een omgeving waarin marktpartijen zich veilig genoeg voelen om kapitaal in de woningbouw te stoppen. Bovendien zien zij daarin een noodzakelijke aanvulling op de inspanningen van woningcorporaties en gemeenten.
Beleggers en verhuurders als sleutelspelers
Niet iedereen is het erover eens dat beleggers de oplossing zijn voor de wooncrisis. Critici wijzen erop dat institutionele beleggers in het verleden ook huurprijzen omhoogstuwden en woningen opkochten die starters anders hadden kunnen kopen. Toch erkent een groeiend aantal beleidsmakers dat zonder private investeringen de benodigde woningproductie simpelweg niet van de grond komt. Corporaties bouwen weliswaar, maar zijn zelf ook afhankelijk van financieringsruimte en beschikbare grond. Particuliere verhuurders vullen traditioneel een deel van het gat dat corporaties en koopwoningen laten vallen.
