‘Harde consequenties Nederlandse gemeenten voor weigeren asielzoekers – is nodig?’

Achttien Nederlandse gemeenten komen binnenkort onder extra toezicht te staan van asielminister Bart van den Brink. Volgens de minister doen deze gemeenten nog te weinig om voldoende asielzoekers op te vangen. Daarom moeten zij zich binnenkort bij hem melden. In totaal stonden al 24 andere gemeenten eerder onder actief toezicht.

De nieuwe lijst bestaat uit Beek, Beesel, Boekel, Culemborg, Diemen, Eersel en Gulpen-Wittem. Ook Halderberge, Hattem, Heemskerk, Houten, Kerkrade en Maasdriel staan erop. Verder gaat het om Rhenen, Staphorst, Uitgeest, Wijk bij Duurstede en Zoeterwoude. De minister maakte het volledige overzicht maandag bekend.

Een aantal gemeenten wist vorige week al dat zij op de lijst zouden komen. Dat geldt onder meer voor Culemborg, Houten, Kerkrade en Maasdriel. Zij hadden zelf al laten weten dat het ministerie naar hun voortgang keek. Nu is duidelijk dat zij officieel onder actief toezicht vallen.

Deze gemeenten stonden al onder toezicht

De achttien nieuwe gemeenten zijn niet de eersten die extra aandacht krijgen van het ministerie. Eerder werden al verschillende andere gemeenten onder toezicht geplaatst. Het gaat onder meer om Westland, Aalsmeer, Oldebroek en Vlaardingen.

Ook Vught, Aalten en Achtkarspelen behoorden eerder al tot deze groep. Zij moeten laten zien dat zij voldoende stappen zetten om hun opvangopgave te halen. Het ministerie kijkt daarbij naar de plannen van gemeenten en naar de snelheid waarmee die worden uitgevoerd.

De maatregelen hangen samen met de spreidingswet. Die wet bepaalt hoeveel asielzoekers iedere gemeente moet opvangen. Het doel daarvan is om de opvang eerlijker over Nederland te verdelen. Gemeenten krijgen daardoor allemaal een eigen taak.

Wanneer een gemeente achterblijft, kan het Rijk extra druk zetten. Actief toezicht is daarbij een belangrijke stap. De gemeente moet dan duidelijk uitleggen hoe zij alsnog aan haar verplichtingen wil voldoen.

Dit kan er gebeuren bij te weinig voortgang

Als een gemeente ook tijdens het actieve toezicht onvoldoende vooruitgang boekt, kan het Rijk verder ingrijpen. De zwaarste maatregel heet een indeplaatsstelling. Daarbij kan de overheid zelf opvang regelen binnen een gemeente.