Een gaatje in een tand ontstaat meestal niet plotseling. Vaak begint het proces klein en merk je er in het begin helemaal niets van. Bacteriën in de mond zetten suikers en zetmeelrijke voedingsstoffen om in zuren. Die zuren kunnen het tandglazuur geleidelijk aantasten. Wanneer dit proces doorgaat, kan er uiteindelijk een echte beschadiging of holte in de tand ontstaan.
Op internet worden allerlei natuurlijke oplossingen genoemd waarmee je een gaatje zelf zou kunnen herstellen. Sommige tips hebben een wetenschappelijke basis, bijvoorbeeld het gebruik van fluoride, voldoende speekselproductie en het beperken van suiker. Andere populaire huismiddeltjes zijn echter niet bewezen en kunnen de situatie zelfs verslechteren.
Daarom is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen het ondersteunen van tanden die nog in een vroeg stadium van demineralisatie zitten en het daadwerkelijk herstellen van een bestaande tandholte.
Een beginnende verzwakking van het glazuur kan onder de juiste omstandigheden soms weer mineralen opnemen. Een echte caviteit — een zichtbaar of voelbaar gat in de tand — groeit echter niet vanzelf weer dicht. In zo’n situatie is professionele beoordeling belangrijk.
Het goede nieuws is dat je zelf veel kunt doen om verdere aantasting te beperken en je mondgezondheid te ondersteunen.
Wat is een gaatje eigenlijk?
Een gaatje, ook wel cariës genoemd, ontstaat wanneer het tandweefsel geleidelijk wordt afgebroken door een zuurmilieu in de mond.
Op je tanden vormt zich voortdurend een dun laagje bacteriële aanslag. Dit wordt tandplak genoemd.
Wanneer je regelmatig suiker of andere fermenteerbare koolhydraten eet en drinkt, kunnen bacteriën in die tandplak zuren produceren.
Na een eet- of drinkmoment daalt de zuurgraad rond de tanden. Het glazuur kan daardoor tijdelijk mineralen verliezen.
Normaal gesproken helpt speeksel om de zuurgraad weer te herstellen en mineralen aan het tandoppervlak terug te leveren.
Wanneer de aanvallen echter te vaak plaatsvinden, kan het evenwicht verschuiven.
Er wordt dan meer mineraal verloren dan teruggewonnen.
Dit proces heet demineralisatie.
Kan een beginnend gaatje natuurlijk herstellen?
Hier zit een belangrijk verschil.
Een tand die in een zeer vroeg stadium alleen oppervlakkige demineralisatie vertoont, kan onder gunstige omstandigheden weer mineralen opnemen. Dit wordt remineralisatie genoemd.
Bijvoorbeeld een vroege witte, krijtachtige plek op het glazuur kan soms stabiliseren wanneer de mondomgeving verbetert.
Maar wanneer er daadwerkelijk een fysieke holte in de tand is ontstaan, kan voeding of een huismiddeltje het ontbrekende tandweefsel niet simpelweg terug laten groeien.
Dat betekent dat “een gaatje natuurlijk herstellen” vaak een misleidende formulering is.
Wat je wél kunt doen, is het proces in een vroeg stadium proberen te stoppen of te vertragen.
Tip 1: Beperk hoe vaak je suiker eet
Een van de belangrijkste gewoonten voor gezonde tanden is niet alleen hoeveel suiker je consumeert, maar ook hoe vaak je ermee in contact komt.
Wanneer je gedurende de hele dag kleine hoeveelheden suiker eet of drinkt, krijgen bacteriën herhaaldelijk de mogelijkheid om zuren te produceren.
Daarom is voortdurend snacken ongunstiger voor je tanden dan wanneer eetmomenten meer geconcentreerd zijn.
Denk bijvoorbeeld aan:
- snoep;
- koekjes;
- zoete ontbijtgranen;
- frisdrank;
- energiedrank;
- vruchtensap;
- gezoete koffie;
- gezoete thee;
- en andere suikerhoudende snacks.
Je hoeft niet noodzakelijk ieder zoet voedingsmiddel volledig uit je leven te verwijderen. Het beperken van de frequentie kan echter een belangrijke stap zijn.
