DEEL 2
Tegen de tijd dat Daan de eerste pagina uit de map haalde, stond ik op dek twaalf met een kop koffie in mijn handen.
Rotterdam werd langzaam kleiner achter me.
De wind trok aan mijn jas.
Meeuwen cirkelden boven de haven.
Mijn telefoon trilde voor de zeventiende keer.
Ik keek niet.
Voor me lag open water.
Achter me lag een leven waarin ik altijd had gedacht dat een goede moeder degene was die als laatste ging zitten, als eerste opstond en nooit vroeg wie er eigenlijk voor háár zorgde.
Het schip gaf een lage, diepe hoornstoot.
Ik sloot mijn ogen.
‘Nou, Hendrik,’ fluisterde ik.
‘Daar gaan we dan.’
Mijn telefoon trilde opnieuw.
Dit keer keek ik wel.
Daan.
MAM, DIT KAN NIET KLOPPEN.
Nog een bericht.
PAP ZOU DIT NOOIT HEBBEN GEDAAN.
Toen:
NEEM NU OP.
Ik stopte de telefoon terug in mijn tas.
Daan had negentien pagina’s te lezen.
Hij was pas op pagina drie.
De map was niet ontstaan na Hendriks dood.
Dat was het eerste wat mijn zoon niet begreep.
Het was negen maanden eerder begonnen.
Hendrik zat toen aan de keukentafel.
Hij was kaal geworden van de behandeling en had zoveel gewicht verloren dat zijn trouwring los om zijn vinger zat.
Ik zette thee voor hem neer.
Hij keek niet op.
Voor hem lag een bankafschrift.
‘Therese.’
Ik hoorde meteen aan zijn stem dat er iets mis was.
‘Wat?’
Hij wees naar een bedrag.
€ 18.500.
‘Heb jij dit overgemaakt?’
‘Nee.’
‘Ik ook niet.’
De omschrijving vermeldde een adviesbureau.
DV Management & Advies B.V.
Ik kende die naam niet.
Hendrik wel.
Hij pakte zijn telefoon.
Zocht iets op.
Draaide het scherm naar me toe.
Bestuurder:
D. de Vries.
Daan.
Mijn zoon.
‘Misschien heeft hij iets geregeld voor ons,’ zei ik onmiddellijk.
Hendrik keek me aan.
Zelfs nu schaam ik me voor hoe snel ik hem verdedigde.
‘Zonder het te zeggen?’
‘Misschien voor de verbouwing.’
‘Welke verbouwing?’
Ik zweeg.
Hendrik schoof een tweede afschrift naar me toe.
€ 7.500.
Daarna nog één.
€ 12.000.
En nog één.
€ 4.800.
Steeds andere omschrijvingen.
Advies.
Beheer.
Voorschot onderhoud.
Administratieve dienstverlening.
‘Hoeveel?’
vroeg ik.
Hendrik antwoordde zacht:
‘Tot nu toe bijna drieënveertigduizend euro.’
Ik ging zitten.
‘Dat kan niet.’
‘Dat zei ik ook.’
‘Daan zou nooit—’
Hendrik legde zijn hand op de mijne.
‘Therese.’
Ik stopte.
Hij hoefde de zin niet af te maken.
We belden diezelfde week onze advocaat.
Daarna de bank.
Daarna de notaris.
En langzaam verscheen er een patroon waar ik liever blind voor was gebleven.
Daan had jarenlang kleine dingen voor ons geregeld.
Digitale bankzaken.
Verzekeringen.
Online formulieren.
Belastingdocumenten.
Toen Hendrik zieker werd, had Daan steeds vaker gezegd:
‘Laat mij dat maar doen.’
En ik?
Ik was dankbaar geweest.
Ik sliep soms drie uur per nacht.
Ik reed naar ziekenhuizen.
Ik hield medicatieschema’s bij.
Ik kookte dingen die Hendrik vervolgens niet kon eten.
Ik waste lakens.
Ik huilde in de badkamer zodat hij het niet zag.
Als Daan zei:
‘Mam, geef me die code maar, dan regel ik het’,
dacht ik dat mijn zoon hielp.
Maar hulp zonder grenzen kan gemakkelijk veranderen in toegang.
En toegang kan veranderen in iets anders.
Onze advocaat ontdekte geen magische samenzwering.
Geen miljoenen.
Geen geheime villa in Spanje.
De werkelijkheid was banaler.
En juist daardoor pijnlijker.
Daan was ons geld gaan behandelen alsof het al gedeeltelijk van hem was.
Een voorschot op een erfenis die nog niet bestond.
Maar de grootste schok kwam pas toen de notaris vroeg:
‘Hebt u uw zoon toestemming gegeven informatie op te vragen over een toekomstige overdracht van uw woning?’
Hendrik en ik keken elkaar aan.
‘Nee.’
Er waren e-mails.
Geen rechtsgeldige overdracht.
Geen document waardoor Daan eigenaar was geworden.
Maar wel vragen.
Veel vragen.
Wat zou er gebeuren als Hendrik overleed?
Kon de woning alvast binnen de familie worden overgedragen?
Kon Therese na zijn dood een kleiner woonrecht krijgen?
Kon er een constructie worden opgezet waarbij Daan economisch belang kreeg?
Wat waren de fiscale gevolgen als de woning later werd verkocht?
Daan had zich gedragen alsof Hendrik al dood was.
En alsof ik daarna slechts een administratief probleem zou zijn.
Ik zat in het notariskantoor met mijn handen in mijn schoot.
‘Hij denkt dat ik het huis niet alleen kan onderhouden.’
Hendrik keek naar me.
‘Nee.’
‘Wat dan?’
‘Hij denkt dat jij hem geen nee zult zeggen.’
Die zin deed meer pijn dan alles wat de notaris had laten zien.
Omdat Hendrik gelijk had.
We confronteerden Daan toen niet.
Dat was mijn beslissing.
Of misschien mijn lafheid.
‘Hij heeft een baby,’ zei ik.
‘Hij heeft schulden.’
‘Hij heeft het moeilijk.’
‘Laura zet hem onder druk.’
Iedere reden die ik kon bedenken, gebruikte ik.
Hendrik luisterde.
Toen zei hij:
‘Wanneer wordt hij verantwoordelijk voor wat hij doet?’
Ik werd boos.
Niet op Daan.
Op mijn zieke man.
‘Hij is onze zoon.’
‘Precies.’
‘Wat wil je dan? Dat we naar de politie gaan?’
