Voor familieleden kan dit vreemd of zelfs beangstigend zijn.
Toch kunnen dergelijke ervaringen voor de persoon zelf niet noodzakelijk angstig zijn. Sommige mensen lijken juist rustig of tevreden tijdens zo’n moment.
Dat betekent niet dat iedere stervende persoon zulke ervaringen heeft. Het stervensproces verschilt sterk van persoon tot persoon.
Wat gebeurt er in de hersenen?
Wetenschappers proberen nog steeds beter te begrijpen wat er tijdens de laatste levensfase in de hersenen gebeurt.
Wanneer het lichaam steeds zwakker wordt, veranderen onder andere de bloedsomloop, ademhaling en stofwisseling. Ook het bewustzijn kan veranderen.
Hierdoor kunnen waarnemingen anders worden dan normaal.
Een persoon kan bijvoorbeeld:
- minder goed reageren op de omgeving;
- langer slapen;
- momenten van verwarring ervaren;
- dromen of zeer levendige beelden hebben;
- minder onderscheid maken tussen herinneringen en de huidige omgeving.
Daarnaast kunnen medicijnen die in de palliatieve zorg worden gebruikt invloed hebben op bewustzijn en waarneming.
Daarom is het onmogelijk om één verklaring te geven voor alle bijzondere ervaringen die tijdens het stervensproces worden gemeld.
Zijn het hallucinaties of iets anders?
Dat is niet altijd eenvoudig vast te stellen.
Een ervaring die voor een buitenstaander lijkt op een hallucinatie, kan door de stervende persoon zelf heel echt worden ervaren.
Bovendien kunnen mensen in de laatste levensfase soms herinneringen, dromen en de werkelijkheid op een andere manier beleven.
Zorgverleners kijken daarom vooral naar de vraag of de persoon angstig, onrustig of ongemakkelijk is.
Wanneer iemand rustig is en zich prettig lijkt te voelen, hoeft een vreemde uitspraak of beweging niet automatisch gecorrigeerd te worden.
Wanneer iemand juist bang, verward of onrustig is, kunnen zorgverleners onderzoeken of er een lichamelijke oorzaak is die behandeld kan worden.
Waarom sommige families het als troostend ervaren
Voor nabestaanden kunnen deze momenten een diepe indruk achterlaten.
Een dochter kan bijvoorbeeld naast haar moeder zitten terwijl zij glimlachend naar een plek boven het bed kijkt. Een partner kan horen dat zijn geliefde de naam van een overleden familielid noemt.
