Diane stak één vinger op. ‘Geen als.’
Patricia haalde adem. ‘Het spijt me dat ik kurken aan je sluier heb geknoopt. Ik kende je geschiedenis en had moeten begrijpen dat het je pijn zou doen. Ik had ongelijk.’
Ik knikte en bedankte haar. Ik was nog niet klaar om alles te vergeten, maar ik geloofde haar woorden.
De sluier bleef een probleem. Patricia had de lintjes met piepkleine knopen door het kant gehaald. Hannah probeerde er een los te maken, maar de knoop trok juist strakker. Ik vroeg haar te stoppen. De sluier was van mijn moeder geweest. Ze had hem gedragen toen ze met mijn vader trouwde. Hun huwelijk had geen standgehouden, maar ik wilde op deze dag een stukje van haar bij me hebben. Ik wilde niet dat het kant zou scheuren.
Toen kwam Jade binnen met nog een kledinghoes. ‘Ik heb hem meegenomen!’ Binnenin zat een tweede sluier, bijna niet van de mijne te onderscheiden.
‘Had je een reserve?’ vroeg ik aan Kevin. Hij zag er net zo verbaasd uit. Jade vertelde dat ze de naaister voor de zekerheid een kopie van mijn jurk én sluier had laten maken. Ik had vaak gezegd hoe bang ik was dat er iets met mijn trouwkleding zou gebeuren. Toen Patricia aanbood de sluier op te halen, had Jade besloten zich voor te bereiden.
Het was niet de sluier van mijn moeder. Maar ik hoefde het uur voor de ceremonie niet te besteden aan het herstellen van Patricia’s schade. Kevin zei dat Rosa het origineel later kon repareren. Patricia kreeg tranen in haar ogen. ‘Ik wist niet dat hij van Linda was geweest.’
‘Je hebt het niet gevraagd,’ zei ik. Ze knikte.
Vijftien minuten later klopte de fotograaf. We liepen achter op schema. Diane hielp me de reservesluier vast te zetten. Kevin gaf me het doosje.
‘Wil je hem nog steeds later krijgen?’
Ik schudde mijn hoofd. ‘Nu.’
Midden op de zilveren medaille stond een grote Romeinse X. Ik streek er met mijn duim over. Diane stond naast me. ‘Je hebt iedere dag ervan verdiend,’ zei ze.
Jarenlang had ik me geschaamd voor mijn leven van vóór mijn nuchterheid. Uiteindelijk leerde ik dat ik niet trots hoefde te zijn op alles wat ik had gedaan, maar wel op het feit dat ik het had overleefd en mijn leven had veranderd. Ik sloot mijn hand om de munt. ‘Goed. Laten we trouwen.’
De ceremonie werd precies zoals ik had gehoopt. Kevin huilde zelfs eerder dan ik. Dat zou ik hem de rest van zijn leven blijven herinneren.
Op de receptie stond alcoholvrije cider op onze tafel. Kevin had ook de bediening verteld dat ik geen alcohol dronk. Diane zat naast Patricia.
Voor onze eerste dans pakte Kevin de microfoon. Hij had een lange toespraak willen houden, zei hij, maar ik had een hekel aan lange toespraken. Ik beaamde dat hardop en de gasten lachten.
‘Tien jaar geleden koos Nora voor een ander leven. Sindsdien kiest ze daar elke dag opnieuw voor. Ik ben trots op haar. Niet omdat ze nooit heeft geworsteld, maar omdat ze ondanks alles doorging.’
