Het is een reflex geworden: je pakt je telefoon, kijkt er even naar en hop—open. Geen gedoe met codes, geen gepriegel met vingerafdrukken. Handig, snel en het voelt ook nog eens lekker modern.
Maar dat gemak heeft een schaduwkant die veel mensen onderschatten. De Consumentenbond sloeg onlangs alarm: bij opvallend veel smartphones blijkt gezichtsontgrendeling minder slim dan je zou hopen. En dat kan, in het slechtste geval, rechtstreeks je portemonnee raken.
Waarom dit onderwerp ineens zo urgent is
De Consumentenbond testte smartphones die sinds juni 2023 zijn onderzocht en op dit moment nog te koop zijn. Daarbij werd gekeken of het ontgrendelen met je gezicht echt werkt zoals fabrikanten beloven: alleen jij erin, de rest buiten.
De uitkomst is allesbehalve geruststellend. Bij een groot deel van de toestellen lukte het om de telefoon te openen door simpelweg een foto van de eigenaar voor de camera te houden. Met andere woorden: geen hightech truc, maar een doodgewone afbeelding.
De cijfers die je doen fronsen
Volgens de Consumentenbond zakte 69 procent van de onderzochte telefoons voor de test. Dat betekent dat meer dan twee derde van de geteste modellen te foppen was met een foto. Dat is niet alleen veel, het is ook meer dan eerder.
Drie jaar geleden lag dat aandeel nog op 43 procent. De trend is dus slechter geworden, niet beter. En dat is opvallend, juist omdat we in de marketing steeds vaker horen dat smartphones “veiliger dan ooit” zouden zijn.
Van privacyprobleem naar portemonneerisico
Als iemand je telefoon kan openen, gaat het al lang niet meer alleen om gênante foto’s of nieuwsgierige blikken in je chatgeschiedenis. Een smartphone is inmiddels de afstandsbediening van je hele digitale leven, inclusief je geldzaken.
Denk aan bankapps, betaalapps, DigiD, je e-mail (waarmee wachtwoorden gereset kunnen worden), cloudopslag met documenten en soms zelfs scans van paspoorten of rijbewijzen. Eén zwakke schakel kan dan een domino-effect veroorzaken.
Hoe criminelen dit in de praktijk kunnen misbruiken
Het scenario is vervelend simpel. Iemand komt aan je toestel—bijvoorbeeld door diefstal, verlies of “even lenen”—en probeert het te openen. Als een foto genoeg is, is de eerste hobbel meteen weg. Daarna wordt het pas echt interessant voor de dader.
Met toegang tot je e-mail kan een crimineel wachtwoorden resetten van allerlei diensten. En als ook je sms-berichten of authenticatie-apps bereikbaar zijn, kan tweestapsverificatie ineens minder bescherming bieden dan je dacht, zeker als je meldingen veel tonen.
Duur betekent niet automatisch beter
Een van de meest opvallende punten uit de waarschuwing: ook duurdere toestellen gingen onderuit. De Consumentenbond noemt voorbeelden van modellen die in het hogere prijssegment zitten en toch te openen zouden zijn met een foto.
