Wie de afgelopen jaren wel eens een post van Rob Jetten of D66 voorbij zag komen, heeft waarschijnlijk gedacht: strak geschreven, helder, vaak nét een tikje gelikt. Dat is geen toeval, blijkt nu uit onderzoek van de Volkskrant. De krant stelt dat er op grote schaal kunstmatige intelligentie is gebruikt om socialmediaberichten te maken, waaronder ook teksten die heel persoonlijk klinken.
Het gaat daarbij niet om een paar losse experimenten. Volgens de analyse zijn tientallen berichten te herleiden naar taalmodellen zoals ChatGPT of Claude. En juist omdat sommige posts draaien om gevoelige onderwerpen en ‘ik’-boodschappen, zet dat de discussie over echtheid en transparantie meteen op scherp.
Hoe het onderzoek werd aangepakt
De Volkskrant nam 1.812 unieke berichten onder de loep die sinds 2021 verschenen op de persoonlijke accounts van Rob Jetten en de partijaccounts van D66. Het ging om posts op platforms als Instagram, Facebook, X en LinkedIn. Binnen die set werden 232 unieke teksten aangemerkt als vermoedelijk AI-gegenereerd.
Omdat dezelfde tekst vaak op meerdere platforms terugkomt, verspreidden die 232 posts zich in totaal 434 keer. Om dat vast te stellen gebruikte de krant de AI-detector Pangram, die kijkt naar statistische taalpatronen die vaker voorkomen in teksten van taalmodellen dan in menselijke schrijfstijl.
Controle: oude posts bleken ‘menselijk’
Om zeker te weten dat de detector niet zomaar overal “AI!” roept, liet de krant ook bijna 700 berichten analyseren die van vóór november 2022 zijn, dus nog vóór de grote doorbraak van ChatGPT. Geen van die oudere posts werd door Pangram als AI-tekst aangemerkt.
Volgens twee onafhankelijke wetenschappelijke onderzoeken zou Pangram bovendien zelden menselijke teksten onterecht als AI classificeren. Tegelijk zit er een twist: de krant merkt op dat Pangram mogelijk minder dan de helft van volledig door AI geschreven teksten herkent. Het werkelijke aantal kan dus hoger liggen.
Plots een duidelijke toename na 4 juni 2025
Opvallend is vooral het moment waarop het gebruik volgens de analyse omhoogschiet. Vanaf 4 juni 2025, één dag na de val van het kabinet-Schoof, zou het aandeel AI-teksten in de onderzochte posts sterk zijn gestegen. Sinds dat moment zou ongeveer 30 procent van de berichten door AI zijn geschreven.
Ter vergelijking keek de Volkskrant ook naar socialmediaposts van VVD-leider Dilan Yeşilgöz en CDA-leider Henri Bontenbal, plus hun partijen. Daar werd volgens de krant nauwelijks AI-gebruik gevonden. Dat contrast maakt het verhaal extra opvallend.
Niet alleen partijpraat, ook ‘ik’-berichten
Het gesprek over AI in politiek draait vaak om efficiënter werken: sneller een concept, strakker formuleren, minder taalfouten. Maar de analyse wijst erop dat AI niet alleen is ingezet voor zakelijke partijcommunicatie. In 41 van de 68 gevonden AI-berichten op Jettens persoonlijke accounts staat het woord ‘ik’.
