Levensstijl | Gezondheid | Milieu
Recent onderzoek wijst uit dat antiaanbakpannen, die we vaak als handige en veilige keuze zien in de keuken, verrassend genoeg een bron van microplasticvervuiling kunnen zijn. Onderzoekers hebben ontdekt dat beschadigde antiaanbaklagen miljoenen kleine plasticdeeltjes in ons voedsel kunnen afgeven, met mogelijke gevolgen voor onze gezondheid en het milieu.
Microplastics: een groeiend probleem
Microplastics zijn piepkleine deeltjes van plastic, vaak kleiner dan 5 millimeter. Ze zijn uitgegroeid tot een van de meest urgente milieuproblemen van deze tijd. Overal ter wereld worden ze aangetroffen: van de diepste oceaanbodems tot op ons bord.
Microplastics worden onderverdeeld in twee soorten:
- Primaire microplastics: bewust in kleine deeltjes geproduceerd, bijvoorbeeld in cosmetica of tandpasta.
- Secundaire microplastics: ontstaan door de afbraak van grotere plastic objecten, zoals flessen, zakken of keukengerei.
Ze zijn inmiddels teruggevonden in zeevruchten, drinkwater, huisstof, en zelfs in menselijke longen en bloed. De gezondheidsrisico’s lopen uiteen van ontstekingen en hormonale verstoringen tot mogelijk verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker. Vooral microplastics die PFAS (polytetrafluorethyleen, ook bekend als “eeuwige chemicaliën”) bevatten, roepen bezorgdheid op vanwege hun langdurige aanwezigheid in het lichaam.
Antiaanbakpannen: een onverwachte bron van microplastics
Een baanbrekende studie van Flinders University en de University of Newcastle, gepubliceerd in Science of The Total Environment (december 2022), toont aan dat zelfs een enkele kras op een Teflon-coated antiaanbakpan tot 9.100 microplasticdeeltjes kan vrijlaten.
Bij ernstiger schade, bijvoorbeeld wanneer de pan vaak wordt gebruikt en op hoge temperaturen wordt verhit, kan dit aantal oplopen tot maar liefst 2,3 miljoen deeltjes. Deze deeltjes bestaan voornamelijk uit PTFE, een PFAS-verbinding die extra gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.
Hoe alledaags gebruik bijdraagt aan vervuiling
De studie benadrukt dat dagelijkse keukenpraktijken microplasticverspreiding kunnen versnellen:
- Gebruik van metalen keukengerei in antiaanbakpannen
- Schrobben met schurende sponzen
- Afspoelen van beschadigde pannen onder stromend water
Door deze handelingen komen de kleine plastic deeltjes terecht in voedsel, water en zelfs de lucht in je huis, waardoor de blootstelling onbewust kan toenemen.
Hoe het onderzoek werd uitgevoerd
De onderzoekers gebruikten nauwkeurige methoden om de afgifte van microplastics te meten:
- Simulatie van normaal pangebruik: Hierbij werden kras- en kookscenario’s nagebootst.
- Detectie met Raman-beeldvorming en -spectroscopie: Hiermee konden de microplasticdeeltjes nauwkeurig worden geïdentificeerd en geteld.
- Analyse van schade: Van lichte krasjes tot volledig afbladderen van de antiaanbaklaag.
Deze systematische aanpak leverde overtuigend bewijs dat huishoudelijk gebruik van antiaanbakpannen daadwerkelijk bijdraagt aan microplasticverspreiding.
Andere bronnen van microplastics in huis
Antiaanbakpannen zijn niet de enige boosdoeners. Veel alledaagse objecten kunnen microplastics afgeven:
- Kunststof snijplanken
- Plastic voedselverpakkingen
- Keukengerei en -accessoires
- Persoonlijke verzorgingsproducten, zoals borstels en kammen
Kortom: elk plastic voorwerp dat door gebruik slijt, kan bijdragen aan de verspreiding van deze deeltjes.
Tips om blootstelling aan microplastics te verminderen
